موزیک خوان Music Reader

مراسم آیینی زار گونه ای از موسیقی درمانی است

مراسم آیینی زار گونه ای از موسیقی درمانی است

به گزارش موزیك خوان عضو هیأت علمی گروه پژوهشی هنرهای سنتی پژوهشگاه میراث فرهنگی، موسیقی زار را نوعی موسیقی‎درمانی كه در حاشیه جنوب كشور به شكل فعالی دنبال می شود، عنوان نمود و اظهار داشت: در بعضی نقاط جهان موسیقی‎درمانی به‎عنوان یك روش مؤثر برای درمان بیماری‎های روحی مطرح است.



«موسیقی و مراسم آیینی زار » در مقام گونه‎ای از موسیقی درمانی است، این مراسم زار را باید به‎عنوان یک مراسم سنتی باستانی و یک نوع روش تخلیه فشارها و بیماری‎های روحی شمارده شود؛ هرچند شاید از منظری این مراسم کهن افیون مردم ضعیف و ساده‎اندیش نیز معرفی شود.

طلایه رویایی عضو هیأت علمی گروه پژوهشی هنر های سنتی پژوهشگاه و مجری طرح بررسی موسیقی و مراسم آیینی زار، با بیان این خبر اظهار داشت: حاشیه‌ی خلیج فارس دارای تنوع موسیقایی بسیار گسترده‏ای بوده که در بیشتر موارد در ارتباطی تنگاتنگ با مراسم آیینی آن شکل گرفته و رواج پیدا کرده است.
او اضافه کرد: این پژوهش با در نظر داشتن نقش آیین و موسیقی آیینی بر زندگی و باورهای مردم سواحل جنوب، به مراسم زار می‏ پردازد که موسیقی و آیین‎های ویژه‏اش به آن خصلتی جادویی می ‏بخشد، بطوریکه انتظار درمان‏گری و شفابخشی ازآْن می‏رود و در حقیقت به گونه ه‏ای موسیقی درمانی تبدیل می‎شود.
این پژوهشگر اشاره کرد: باتوجه به دورشدن علوم انسانی از باورها و سنت‎ها به بهانه‌ی خرافی و غیر عقلانی بودن، خطر از بین رفتن آیین‏ هایی از این دست با تمامی جنبه‏ های مثبت و منفی‏اش وجود دارد، بنا بر این یکی از اهداف گروه پژوهشی هنرهای سنتی پژوهش پیرامون اینگونه سنن و آیین‏ها در جهت معرفی دقیق‏تر و مطالعه‌ی عمیق‏ترآن‏ها است.


رویایی گفت: در فرض این پژوهش مراسم زار، آیینی با هدف خارج کردن بادها و هواهایی که در حقیقت روان پریشی‏ هایی اند که بر اثر زندگی سخت و پرمرارت، اهالی جنوب و وابستگی این زندگی به طبیعت عجیب متلون دریا، دچارش می‏ شوند است. مراسم زار جدا از جزئیات آیینی مبتنی بر انواع موسیقی کوبه‏ ای و نوعی حرکات موزون متناسب با آنست که می ‏تواند آنرا به مثابه گونه‏ های موسیقی درمانی در نظر گرفت.


عضو هیأت علمی گروه هنر های سنتی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری گفت: از نظر مردم بومی جنوب بادها قدرت‏ هایی اند، که دنیای درون خاک و برون خاک همه در اختیار آنها است و تمام موجودات خیالی و همه‌ی آن‎هایی که به چشم نمی‎آیند، پری‏ ها دیوها، ارواح نیک و بد، همه باد یا خیال یا هوا هستند و آدم ‏ها اسیر و شکار بادهایی اند که خوب یا بادهایی که بد هستند.
وی اشاره کرد: سواحل و جزیره‏ ها مسکن این بادهاست بیشترشان از آفریقا و هند و عده ‏ای دیگر از عربستان و جزایر می ‏آیند و هر کسی گرفتار این بادها شود باد او را مرکب خود ساخته است.


او با اعلان اینکه اغلب سیاهان و جاشوان و فقرا گرفتار زار می‎شوند مبتلاشدن به یکی از زارها با علایم به‎خصوصی شروع می‎شود اشاره کرد: مثلاً باد «متوری» با حمله‎ قلبی، «دینگ مارو» با سر درد و چشم‎ درد، «بو مریم» با کمر درد و «دای کتو» با بی‎حرکتی و در خود فرورفتگی (اُتیسم) طبیب قادر به معالجه‌ی این ناراحتی‎ها نیست و تنها بابا یا مامای زار که همیشه سیاه هستند می‎توانند مبتلایان را علاج کنند.


شخص مبتلا را "مرکب" یا "فرس" می‎گویند و بابا یا ماما کسی است که ابتدا خودش مرکب چندین زار و چندین باد مختلف بوده و در اثر مرور زمان و ممارست و قدرتی که به دست آورده، توانسته بر باد مسلط و سوار شود.
او موسیقی زار را موسیقی ای با تم آفریقایی دانست و اضافه کرد: سازهای مراسم زار هم زمان با ورود سیاهپوستان آفریقایی، به جزیره‌ی خارک آورده و برای هر زار مجلسی به‎خصوص و دهل‎های خاصی لازم است.
این پژوهشگر با اشاره به اینکه جنوب و سواحل دریاهای جنوب، شکارگاه مساعدی برای جنون، پریشانی‎ها و آشفتگی‎های روانی است، اظهار داشت: در افتادن با دریا و ترس از گرسنگی و بی‎آبی و آن همه بیماری و مرگ و میر، خستگی کار و زندگی یک نواخت ساحل‎نشینان را گرفتار آن چنان خمودگی کرده که همه با هم و دور از هم، با خویشتن مشغول‎اند و برای رهایی از این وضع، جمع شدن دور هم و پناه بردن به جمع و محبت دیدن را تنها راه‎ چاره دیده‎اند و چنین بوده که آداب و مراسم زار و«اهل هوا»، آن چنان سریع بین مردم آن حواشی نفوذ کرده است.
این پژوهشگر گفت: مراسم زار را باید به‎عنوان یک مراسم سنتی باستانی و در نهایت به‎عنوان یک نوع روش تخلیه‌ی فشارها و بیماری‎های روحی پاس داشت، هرچند شاید از منظری این مراسم کهن افیون مردم ضعیف و ساده‎اندیش باشد که بجای ریشه‎یابی مشکلات شان دست به دامان خرافات شده ‏اند.
او اشاره کرد: اما نگاه این پژوهش به این مراسم نه از چنین منظری بلکه بررسی آیینی است که باوجود درست یا غلط بودن، کارکردی شبیه به موسیقی درمانی دارد



منبع:

1399/08/24
23:08:57
5.0 / 5
140
تگهای خبر: سنتی , فرهنگ , كارگاه , گردشگری
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۸ بعلاوه ۳
لینک دوستان موزیك خوان
موزیک خوان