موزیک خوان Music Reader
گزارش مهر از كنسرت به رنگ صدا ؛

آقای شجریان درست به هدف زدید

آقای شجریان درست به هدف زدید

به گزارش موزیک خوان همایون شجریان در ادامه برگزاری مجموعه کنسرتهای به رنگ صدا برخی از آثار منتخب خویش را در حالی پیش روی مخاطبان قرار داد که رهبری ارکستر آرش گوران یکی از جلوه های درخشان این کنسرت هاست.



به گزارش موزیک خوان به نقل از مهر، برگزاری مجموعه کنسرتهای «به رنگ صدا» به رهبری ارکستر آرش گوران و خوانندگی همایون شجریان به همراه کنسرت نمایش «سی صد» با طراحی سهراب پورناظری، آهنگسازی تهمورس پورناظری و کارگردانی امیرجدیدی با تمام حاشیه ها و اما و اگرهای مرتبط بدون تردید از اتفاقات مهم و پرمخاطب این روزهای موسیقی کشورمان هستند که می توانند بعنوان یکی از مؤثرترین رویدادهای در رابطه با نظام تولید، بازاریابی و فروش محصولات موسیقایی محسوب شوند.
در این چارچوب کنسرت «به رنگ صدا» با خوانندگی همایون شجریان و رهبری ارکستر آرش گوران که در چارچوب ارکستر سیاوش پیش روی مخاطبان قرار گرفته، توانسته علاوه بر موفقیت هایی که برای گروه اجرایی این کنسرت به همراه داشته، بعنوان یکی از پرفروش ترین و پرمخاطب ترین اجراهای زنده طی ماه های اخیر به رکوردشکنی هایی برسد که می تواند در نوع خود قابل تأمل باشد.
اگرچه درباره میزان فروش این کنسرت به صورت دقیق اطلاعات چندانی منتشر نشده، اما ماجرا بگونه ای شکل گرفته که نمی توان از جریان به وجود آمده به دنبال این پروژه موسیقایی موفق به آسانی گذشت. شرایطی که نشان داد همایون شجریان بدون هیچ تردیدی مرد شماره یک گیشه موسیقی است که یک تنه می تواند تکانی به جریان مسکوت استقبال مخاطبان از برنامه های موسیقایی بدهد. شرایطی که چه در همکاری با برادران پورناظری و چه در پروژه های دیگر این خواننده نشان از توانایی ها و بلوغ حرفه ای هنرمندی دارد که علاوه بر مهارت های تکنیکی و موسیقایی در مارکتینگ موسیقی هم حرف های زیادی برای گفتن دارد.

این توانایی و مهارت هم اساسا خالی از عیب و ایراد نیست، اما هرچه هست ماجرای حضور شجریان در بازار موسیقی را به سمت و سویی هدایت کرده که بتواند تکانی به بازار بحران زده موسیقی جدی بدهد و شرایطی را فراهم سازد تا گوش شنیداری مخاطبانی که در هجوم بی رحمانه موسیقی های دم دستی و بازاری قرار گرفته اند تا حدی به شنیدن موسیقی خوب با ساختار ارکسترال مناسب و البته به دور از پلی بک خوانی های رایج بنشیند. گویی مجموعه کنسرتهای «به رنگ صدا» به همراه پروژه هایی چون «سی صد» با تمام تفاوت هایی که به لحاظ محتوایی با یکدیگر دارند فعلا تنها محل خروج از بحران موسیقی هستند که می توانند در این وانفسا حرف هایی برای گفتن داشته باشند.
آنچه در کنسرت «به رنگ صدا» همایون شجریان با همراهی مجموعه ای از بهترین نوازندگان موسیقی کشورمان پیش روی مخاطبان قرار گرفت، مجموعه ای از پرمخاطب ترین و بهترین آثار این خواننده محبوب و کم حاشیه موسیقی ایرانی بود که باآنکه در آنها از آثار ساخته شده با سهراب پورناظری بنا به دلایلی که نه همایون و نه سهراب درباره آن صحبتی به میان آورده اند، خبری نبود، اما شرایطی را پیش روی شنوندگان موسیقی این کنسرت قرار داد که شواهد و استقابل از اجراها نشان داده است اولاً هواداران سینه چاک همایون را راضی نگه داشته و دوما مجالی را فراهم ساخته که آن دسته از طرفداران موسیقی همایون شجریان که کمتر با ساختار تخصصی اجراهای ارکسترال آشنایی دارند، با بسته موسیقایی مواجه شوند که اولاً دربرگیرنده حضور یک رهبر درجه یک ارکستر به نام آرش گوران و سپس تعدادی از نوازندگان ممتازی باشند که هرکدام حرف های بسیاری در موسیقی کلاسیک و ایرانی دارند و می توانند نجات دهنده، نظم و صدا دهی یک کنسرت باشند.

این روند منظم که البته می تواند در درون با حاشیه هایی هم مواجه باشد، فعلا شکل و شمایل درخشانی از ارکستر سیاوش را به مخاطبان عرضه کرده، شمایلی که بدون تردید مولفه هایی چون مدیریت برنامه سحر فروزان، طراحی و کارگردانی رضا موسوی و صدابرداری غلامرضا صادقی بعنوان همراه این روزهای همایون در آن نقش مؤثری دارند و می توانند بعنوان الگویی نسبتاً مناسب برای دیگر برنامه ها مورد تمرکز قرار گیرند.
در این قاعده اساسا مشکلات و نواقصی هم وجود دارد که از آن جمله میتوان به برگزاری مستمر و بدون وقفه این کنسرت ها که اساسا روی صدای همایون تاثیر منفی می گذارد، اشاره نمود. اما این امری اجتناب ناپذیر است که کلید واژه «همایون شجریان» به واسطه توانایی های فردی او در حوزه موسیقی و همینطور فرزند محمدرضا شجریان بودن فعلا بر هر نکته دیگری چیرگی یافته و می تواند تا این میزان تماشاگر داشته باشد.
به هر ترتیب آنچه در ابتدای کنسرت «به رنگ صدا» به بینندگان و شنوندگان عرضه شد، اجرای قطعه «بگذار سر به سینه من» با طراحی آواز همایون شجریان بود که یکی از محورهای اصلی خودنمایی اش هم نشینی محترمانه سازهای ایرانی و سازهای جهانی بود که با دقت و تمرکز بسیار وسواس گونه آرش گوران که توانایی اش در عرصه رهبری ارکستر بر دوستداران موسیقی جدی ثابت شده، شرایطی را پیش روی شنوندگان قرار داد که همایون شجریان بتواند نمایش مناسبی از توانایی های تکنیکی اش در حوزه آواز را به منصه ظهور برساند. شرایطی که باآنکه خستگی صدای همایون به واسطه روزهای زیاد برگزاری کنسرت در آن مشهود بود، اما صدای مخملین و منحصربه فردش در کنار هماهنگی سازها اجرای قابل قبولی را به مخاطب ارائه نمود.

قطعاً یکی از امتیازات ویژه کنسرت «به رنگ صدا» فارغ از عنوان همایون شجریان بهره مندی گروه اجرایی جهت استفاده تعدادی از بهترین و توانمندترین نوازندگان موسیقی ایرانی و کلاسیک است که نمی توان از آن به سادگی عبور کرد. این شرایط در قطعه دوم کنسرت که اختصاص به «بداهه نوازی سازهای کوبه ای» داشت جلوه خویش را با هنرنمایی همایون نصیری، حسین رضایی و آئین مشکاتیان نشان داد و ثابت کرد که حضور آدم هایی که می توانند همدیگر را روی صحنه ببینند، بشناسند و با وجود تفاوت در سلیقه نوازندگی در منظم ترین شکل ممکن اجرای تمیزی را به مخاطب عرضه کنند، یک غنیمت بزرگ است.
قطعه «زلف برباد مده» با آهنگسازی سعید فرج پوری هم آهنگ سوم کنسرت همایون شجریان بود. اثری فرح بخش که برای دوستداران سبک موسیقایی همایون شجریان در حوزه موسیقی اصیل ایرانی حس آشنایی بیشتری داشت و در آن سعی شده بود که رجعتی به دوره ای از کارهای همایون در حوزه موسیقی ردیف دستگاهی ایران، آن زمان که وی گرایش چندانی به خوانش آثاری نزدیک به موسیقی پاپ نداشت، داشته باشد. شرایطی که نورپردازی مناسب روی صحنه در ضیافت سازهای ایرانی و جهانی و تنظیمی مناسب، بازهم شنیدن یک موسیقی در روزگار بی مفهوم های موسیقی را زیباتر جلوه کرد.

همایون شجریان در قطعه «آسمان ابری» به آهنگسازی غلامرضا صادقی هم بازگشتی به حال و هوای این روزهای خودش در موسیقی که به طور عمده متمایل به تولید آثاری پاپیولاتر است، داشت. اثری که طی ماه های شرایط برگزاری این کنسرت نشان داد همایون شجریان بدون هیچ تردیدی مرد شماره یک گیشه موسیقی است که یک تنه می تواند تکانی به جریان مسکوت استقبال مخاطب از برنامه های موسیقایی بدهد گذشته طرفداران آنرا از سریال پلتفرمی شنیده بود و حالا شنیدنش روی صحنه، آن هم پس از مدت های طولانی که از خواننده پرطرفدارشان خبری نبود می توانست دربرگیرنده جذابیت های فراوانی باشد.
«یک نفس آرزوی تو» به آهنگسازی سعید فرج پوری هم عنوان دیگر قطعه انتخاب شده برای این کنسرت بود که در ادامه تعصبات همایون روی کارهای گذشته با حال و هوایی در حوزه موسیقی ردیف دستگاهی ایران به مخاطبان با تنظیمی هوشمندانه پیش روی مخاطبان قرار گرفت. این خواننده از پس اجرای این اثر موسیقایی بود که باوجود بعضی از شبهات و حرف و حدیث هایی که درباره اش پیرامون بی علاقگی اش به آواز مطرح می شد، قطعه «آواز دشتی» با شعری از هوشنگ ابتهاج را برای حاضران در سالن اجرا کرد.
این در حالی بود که انتشار یک بروشور الکترونیک که در آن جزئیات همه قطعات در آن گنجانده شده بود، از دیگر خصوصیت های کنسرت شجریان بود که توانست تا حد زیادی مخاطبان را با پیشینه قطعات اجرا شده آشنا کند. در این مجال تک نوازی های در نظر گرفته شده برای قطعات بخصوص نوازندگی سنتور مهیار طریحی در همراهی آواز شجریان لحظات نابی را برای شنوندگان ایجاد کرد.

اما در این بخش از کنسرت همایون شجریان بود که طرفداران به آنچه انتظارش را داشتند رسیدند. آفرینش یک لحظه ناب موسیقایی با اجرای قطعه «اشک مهتاب» به آهنگسازی حسن یوسف زمانی که سال ها پیش به خوانندگی پدر هنرمندش مرحوم محمدرضا شجریان خوانده شد و جزو آثار درخشان این خواننده فقید موسیقی لقب گرفت که در زمان انتشارش هم مورد توجه بود. گویی این که همایون شجریان در این نقطه از کنسرت درست به هدف زد و شرایطی را ایجاد کرد که مخاطب به واسطه این قطعه و بازخوانی باردیگر آن وارد شرایط جدیدی از شنیدن شود که به میان آمدن نام پدرش نقش اول آنرا به عهده داشت. البته در این میان هم نمی توان از جلوه گر شدن و خودنمایی خستگی صدای این خواننده به واسطه شبهای مستمر برگزار کنسرت به سادگی عبور کرد. اما خاطره بازی که همایون با مخاطبانش در این قطعه انجام داد گویا بر همه این خستگی ها چیرگی داشت.
آنچه در این قطعه بیشتر از هر نکته دیگری برای نگارنده مورد توجه قرار گرفت، نگاه جامعه شناختی آهنگسازانی مانند حسن یوسف زمانی به آنچه در عرصه موسیقی ایرانی انجام داده اند، معطوف می شود. آنها باآنکه مانند در حوزه موسیقی تجاری فعالیت چندانی نداشتند اما همواره دست به انتخاب ترانه و خوانندگانی می زدند که اصلی ترین مؤلفه آنها در ارتباط با مخاطب، آشنا سازی آن با مؤلفه های موسیقی خوب بود که به واسطه توانمندی خوانندگانی چون محمدرضا شجریان به آن نزدیک می شدند. شرایطی که همایون شجریان هم تا حد زیادی کوشش کرده باوجود جدا کردن سبک موسیقایی خود از پدر که گاهی به موسیقی پاپ هم نزدیک شده به این مورد وفادار بماند. شرایطی که جلوه ای از آن هم در قطعه «اشک مهتاب» به مخاطبان عرضه شده است.

«هوای زمزمه هایت» به آهنگسازی غلامرضا صادقی عنوان قطعه دیگر کنسرت همایون شجریان بود که بازهم نشان داد که حضور یک رهبر ارکستر خوب و اساساً قرار گرفتن در یک نظم گروهی تا چه میزانی می تواند در ارتقای سطح کیفی یک کنسرت مؤثر باشد. چون که با رهبری ارکستر آرش گوران بود که شجریان توانست هم در این قطعه و هم در آثار دیگر، فضایی را در مقابل گوش و نگاه تماشاگران بگذارد که آگاهی های مبتنی بر تحصیلات آکادمیک آرش گوران و تسلط او بر مؤلفه مهمی چون رهبری ارکستر نقش غیرقابل انکاری در نمایش محدوده صدایی او برای طرفدارانش دارد. آنچنان که همین موقعیت شناسی ارکستر در عرضه تک نوازی، شرایط مخاطب پسندی را برای آزاد میرزاپور نوازنده تار و سه تار ارکستر قرار داد.
«دلستان» به آهنگسازی همایون شجریان هم ادامه دهنده کنسرت «به رنگ صدا» بود. تصنیفی با شعر سعدی که همایون شجریان چندی قبل آنرا برای علیرضا افتخاری در آلبوم «قصه شمع» آهنگسازی کرده بود و حالا خود بعنوان خواننده آنرا برای مخاطبان اجرا کرد. ملودی که نوعی جلوه گر نگاهش به موسیقی معاصر با لحن و بیانی ایرانی است که همایون کوشیده فضایی را برای عرضه یک اثر بدیع و متفاوت تر ایجاد نماید. ساختاری که مخاطب آنرا در طراحی صحنه و لباس کنسرت هم به وضوح می دید و به سمت و سویی هدایت می شد که بتواند با اعتماد بیشتری به شنیدن و تماشای کنسرت بنشیند.

قطعه «سروچمان» به آهنگسازی مرحوم محمدرضا شجریان هم بخش بعدی کنسرت بود که گروه اجرایی کنسرت کوشش کرد تا با هم نشینی سازهای ایرانی و جهانی فضای تماشایی تری را برای شنونده کنسرت مهیا کند. چارچوبی هدفمند که طبیعتاً آهنگسازی هنرمندی چون محمدرضا شجریان و تداعی خاطرات شیرین مخاطبان با این موسیقی قدیمی، طعم نوستالژیک و آرامبخشی را به فضای اجرای این قطعه با صدای همایون داد. تا آنجایی که بعد اجرای قطعه «چهار مضراب» اثر جاودانه پرویز مشکاتیان که بازهم شرایطی را برای تک نوازی و عرض اندام نوازندگان فراهم آورد، فضای کنسرت به قطعه «دود عود» رسید.
در این بخش از کنسرت بود که با به نمایش درآمدن تصویرهای کمتر دیده شده از پرویز مشکاتیان و محمدرضا شجریان بر صحنه اجرای برنامه و نگاه های همایون به این تصویر تماشاگران با هیجان مضاعفی کنسرت را دنبال کردند و برخی هم ایستاده به احترام پرویز مشکاتیان سازنده این قطعه و محمدرضا شجریان خواننده اش گروه اجرایی را تشویق کردند. در این چارچوب انتخاب مناسب تصویرها یکی از وجوه تمایز برنامه بود.
همایون شجریان پس از قطعه «دیار عاشقی هایم» به آهنگسازی غلامرضا صادقی بود که بالاخره به خواسته هوادارانش پاسخ مثبت داد و تصنیف پرطرفدار «مرغ سحر» با شعر محمد تقی بهار و از ساخته های مرتضی نی داود را پیش روی مخاطبان قرار داد.

به هر ترتیب آنچه در کنسرت «به رنگ صدا» پیش روی مخاطبان قرار گرفت، بطور حتم از نگاه منتقدان و موسیقی شناسان می تواند دربرگیرنده نکات فنی مثبت و منفی باشد که می بایست شرایط بررسی و واکاوی آن برای تحلیل موسیقایی و علمی آثاری که اجرا شد، مهیا شود. اما بدون تردید کنسرت اجرا شده اگر توصیفی اجمالی از یک برنامه موسیقایی مهم بود اما به نظر می رسد تکثیر چنین رویدادهایی با وجود گرانی نسبی قیمت های بلیت برای اقشار کم درآمد جامعه امری ضروری در روزگار هرج و مرج ترانه ها و آثار موسیقایی است که در بی اخلاقی و ابتذال عجیب و غریبی به راه خود ادامه می دهند. شرایطی که امید است طی ماه های پیش رو و در روزهایی که شرایط برای برگزاری کنسرت ها مهیا ست به حیات خود ادامه داد و در گروه ها و هنرمندان دیگر هم به شرط حمایت های لازم تعمیم پیدا کند.
مهیار طریحی نوازنده سنتور، آزاد میرزا پور نوازنده تار و سه تار، مهرزاد اعظمی کیا نوازنده کمانچه، باس – کاخن – کوزه – اسنیر- درام – راید – های هت، حسین رضایی نوازنده دف- طبل باس، آئین مشکاتیان نوازنده تمبک – کوزه و کاخن نوازندگان سازهای ایرانی و مازیار ظهیرالدینی نوازنده ویولن آلتو، پدرام فریوسفی نوازنده ویولن، میثم مروستی نوازنده ویولن، نیلوفر محبی نوازنده ویولن، آرمین قضاتی نوازنده ویولن، علیرضا چهره قانی نوازنده ویولن، بهار فلسفی نوازنده ویولن، فرشاد شیرانی نوازنده ویولن، دانیال جورابچی نوازنده ویولنسل، یاسمن کوزه گر نوازنده ویولنسل، مهدی عبدی نوازنده ویولنسل، پیمان ابوالحسنی نوازنده ویولن آلتو، پرهام میلانی نوازنده ویولن آلتو، هادی اسماعیلی نوازنده کنترباس، امین دارایی نوازنده پیانو گروه نوازندگان سازهای جهانی کنسرت را تشکیل می دادند.

در تیم اجرایی هم سحر فروزان مدیر برنامه، رضا موسوی کارگردان و طراح صحنه، شیما میرحمیدی طراح لباس، غلامرضا صادقی صدابردار، نگین شکیبا برنامه ریز، افسانه شجریان عکاس مستند، مصطفی طباطبایی و گروه همراه ساخت و اجرای دکور، محمد صیدآبادی طراح نور، آیدا آب پرور تولید تصاویر، خشایار لهراسبی طراحی و ساخت ویدئو کلیپ «دیار عاشقی هایم»، حسام فروتن و مرتضی زمانی اجرا و مپینگ، بهاالدین درگاهی، حسن مدبری، علی پیروزی، فرشید برگ نیل، کیوان عراقی گروه صدا، کامیارمینوکده عکس ارکستر «سیاوش» را یاری می کردند.


منبع:

1401/04/26
11:31:04
5.0 / 5
173
تگهای خبر: آثار , بازی , پیانو , طراحی
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۲ بعلاوه ۲