نوجوان در میدان جنگ روایتها قربانی یا مخاطب فعال
موزیک خوان: امروزه جنگ داستانها دیگر در اتاق های فکر سیاسی یا بخش های خبری تلویزیون جریان ندارد و این نبرد به گوشیهای هوشمند منتقل شده است.
یادداشت مهمان:
سجادمیرباقری فعال فرهنگی و رسانه: امروزه «جنگ روایت ها» دیگر در اتاق های فکر سیاسی یا بخش های خبری تلویزیون جریان ندارد؛ این نبرد به گوشیهای هوشمند منتقل شده و دقیقا در چند ثانیه اول اسکرول کردن اکسپلور اینستاگرام، تیک تاک یا کانال های تلگرامی شکل می گیرد. در خط مقدم این نبرد شناختی، نسلی قرار دارد که ثانیه های زندگی اش با الگوریتم های پیچیده گره خورده است: نوجوانان.
کافی است نگاهی بر حقیقت عیان جامعه بیاندازیم؛ نوجوانی که تحت تاثیر یک چالش وایرال (فراگیر) در اینستاگرام رفتار خویش را تغییر می دهد، یا با دیدن روایتهای فیلترشده و بی نقص اینفلوئنسرهای اینستاگرامی گرفتار بحران هویت می شود؛ این حقیقت های ملموس ما را با یک پرسش راهبردی مواجه می کند.
آیا نوجوان امروز، قربانی بی دفاع این رسانه های زرد است یا یک مخاطب فعال و هوشمند؟
واقعیت اول: نوجوان به مثابه «قربانی الگوهای پنهان»
اگر تعارف را کنار بگذاریم، بخش زیادی از زیست مجازی نوجوانان نشان دهنده یک انفعال نگران کننده است. الگوریتم های پلت فرم هایی مثل اینستاگرام بگونه ای طراحی شده اند که با تحلیل روانشناختی نوجوان، او را در یک «چرخه تکرار» محبوس کنند.
اتاق های بازتاب و محاصره فکری: وقتی یک نوجوان چند ویدیو با یک گرایش خاص فکری، سیاسی یا سبک زندگی را تماشا می کند، اکسپلور او تبدیل به آینه ای می شود که فقط همان تفکر را بازتاب می دهد. او عملا در یک حباب اطلاعاتی قرار می گیرد و تصور می کند «تمام دنیا» همچنین فکر می کنند.
بحران مقایسه و بلاگری: در میدان رقابت سبک زندگی، روایت عیانِ اینستاگرام، روایتِ «بی نقص بودن» است. نوجوان در سن حساس هویت یابی، حقیقت معمولی زندگی خویش را با روایتهای لوکس، بی عیب و نقص و فانتزی بلاگرها مقایسه می کند. نتیجه این نبرد، اضطراب، سرخوردگی و احساس عقب ماندگی مزمن است.
سقوط آستانه تمرکز: ویدئو های کوتاه ۱۵ ثانیه ای (Reels و Shorts) ذائقه نوجوان را تغییر داده اند. حقیقت تلخ این است که نسل جدید بشدت به «فست نیوزها» و تحلیل های کپسولی و سطحی عادت کرده و حوصله یا توان خواندن یک متن تحلیلی طولانی یا بررسی ریشه های یک شایعه را ندارد.
واقعیت دوم: نوجوان به مثابه «بازیگر باهوش میدان»
اما این تمام حقیقت نیست. روی دیگر سکه به ما می گوید که این نسل را نباید دست کم گرفت. آنها تماشاگرانی منفعل نیستند، بلکه خودشان قواعد بازی دیجیتال را به بزرگ ترها دیکته می کنند.
زبان بومی دیجیتال (میم ها و طنز): نوجوانان یاد گرفته اند که جدی ترین و پیچیده ترین رویدادهای سیاسی و اجتماعی را با زبان طنز، ساخت میم (Memes) و ویدئو های خلاقانه به چالش بکشند. آنها با همین زبان بومی، صلب ترین روایتهای رسمی را ظرف چند ساعت واسازی و بی اثر می کنند.
دسترسی موازی به حقیقت: اگر نسل های گذشته برای فهمیدن یک خبر به یک یا دو روزنامه و شبکه تلویزیونی محدود بودند، نوجوان امروز با چند کلیک ساده، هشتگ های متضاد را رصد می کند. او یاد گرفته است که برای راستی آزمایی یک ادعا، کامنت های یوتیوب، توییتر (X) و ردیت را زیر و رو کند.
شورش ضد کلیشه ها: هرگاه حس کنند یک جریان رسانه ای یا یک کمپین تبلیغاتی درحال «قالب کردن» یک روایت تصنعی به آن هاست، گارد می گیرند. رفتارهای جمعی آنها در بایکوت کردن برخی اینفلوئنسرها یا جریان های رسانه ای نشان میدهد که آنها قدرت پس زدن دارند.
نهایتاً؛ سهم ما از این ویترین چیست
واقعیت عیان کف میدان به ما می گوید نوجوان نه کاملا قربانی است و نه کاملا مستقل؛ او دقیقا در مرز میان این دو ایستاده است. پلت فرم هایی مثل اینستاگرام مثل یک جریان آب خروشان هستند؛ اگر شنا بلد نباشی غرقت می کنند و اگر بلد باشی، سوارت می کنند.
چرخش این موازنه بسمت «مخاطب فعال شدن» نیاز به چند اقدام حقیقی دارد، نه شعاری:
پذیرش حقیقت به جای فیلتر و انکار: نمی توان جلوی الگوریتم های تیک تاک و اینستاگرام را با شیوه های سنتی گرفت. راه حل، ورود به زمین بازی آن هاست. رسانه های رسمی و آموزشی ما باید فرمت تولید محتوای خویش را از متن های خشک به قالب های ویدئویی جذاب و سریع (متناسب با ذایقه نسل جدید) تغییر دهند.
آموزش تفکر شکاکانه: به جای دیکته کردن اخبار به نوجوان، باید به او یاد داد که چه طور با دیدن یک ویدیو در اکسپلور، نخستین سوالش این باشد: «چه کسی این را ساخته و از باور کردن این مورد چه سودی می برد؟»
اگر نتوانیم به نوجوان ابزار تحلیل حقیقت را بدهیم، الگوریتم های هوش مصنوعی اینستاگرام، تیک تاک و...، این کار را برای او خواهند کرد؛ آن وقت ما نسلی خواهیم داشت که جسمش در دنیای حقیقی ما نفس می کشد، اما روح و ذهنش در جبهه روایتهای بیگانه می جنگد.
منبع: موزیك خوان
این مطلب موزیک خوان را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب