سالمندی در ایران ماهیت زنانه پیدا کرده است
به گزارش موزیک خوان، رئیس شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان اظهار داشت: جمعیت سالمندی در سال 2011 حدود 24 درصد از جمعیت بوده، اما امروزه جمعیت سالمندان کشور به بالای 32 میلیون نفر رسیده است.
به گزارش موزیک خوان به نقل از مهر، نشست خبری «پاسداشت کرامت سالمندان؛ از تکریم تا توانمندسازی» با حضور تعدادی از فعالین اجتماعی و متولیان سمن های غیردولتی در مجمع شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان جمهوری اسلامی ایران برگزار شد.
شکوه نوابی نژاد، رییس شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان جمهوری اسلامی ایران، ضمن خوشامدگویی به حاضران و تبریک روز جهانی سالمندان، به آغاز فعالیت شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان در سال ۱۳۷۴ بعد از کنگره جهانی زن در پکن اشاره نمود و اظهار داشت: این شبکه به همت و مدیریت مرحوم دکتر حبیبی، مشاور وقت رییس جمهور، و با همکاری تعدادی از فعالین حوزه زنان شکل گرفت و حدود دو سال برای ثبت آن در وزارت کشور تلاش شد.
وی اضافه کرد: هسته مرکزی شبکه ارتباطی زنان متشکل از هیأت رئیسه و ۱۵ عضو شورای مرکزی است و این شبکه با ۴۸۰ تشکل مردم نهاد در سطح ملی فعالیت می کند که اکثریت قریب به اتفاق آنها در استانهای مختلف کشور حضور دارند.
نوابی نژاد افزود: این تشکل ها در حوزه هایی مانند سلامت، آموزش، حقوق بانوان، محیط زیست، کارآفرینی، خیریه و موضوعات مختلف اجتماعی فعالیت دارند.
رئیس شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان ضمن اشاره به فعالیت داوطلبانه اعضاء این شبکه اظهار داشت: فعالین اجتماعی زنان و شبکه ارتباطی زنان در مجموع فعالیتی داوطلبانه دارند و حتی برای حضور در مجامع بین الملل نیز کمک مالی چندانی از سازمان ملل متحد یا وزارت امور خارجه دریافت نمی کنند و افراد با هزینه های شخصی خود در مجامع جهانی مانند ژنو و نیویورک حضور پیدا می کنند.
وی بر حضور و همکاری بانوان فرهیخته و توانمند با قابلیت های متنوع در شبکه ارتباطی زنان تاکید کرد و اظهار داشت: نشست «پاسداشت کرامت سالمندان؛ از تکریم تا توانمندسازی» به مناسبت بزرگداشت روز جهانی سالمندان برگزار شده است.
سالمندی در ایران ماهیت زنانه پیدا کرده است
نوابی نژاد که اولین سخنران این جلسه بود، با مبحث «گسترش فرهنگی کرامت سالمندان» سخن گفت و ضمن اشاره به ارزش های فرهنگی و دینی در کشور، تکریم سالمندان را مورد تاکید قرار داد.
وی اظهار داشت: از نظر تاریخی، جامعه ایران حرمت و عزت ویژه ای برای سالمندان قائل بوده است، چونکه همه ما به ارزش های اساسی زندگی باور داریم؛ البته در کنار تکریم سالمندان، توانمندسازی آنها نیز یک ضرورت انکارناپذیر است.
نوابی نژاد ضمن اشاره به گرایش فزاینده سالمندی در جامعه ایران اضافه کرد: جمعیت سالمندی در سال ۲۰۱۱ حدود ۲۴ درصد از جمعیت بوده، اما امروزه جمعیت سالمندان کشور به بالای ۳۲ میلیون نفر رسیده و حدود یک سوم جمعیت کشور را تشکیل می دهد. روند افزایش درصد سالمندان در کشور از هر دوره دیگری بیشتر است و نگرانی از سالمند شدن و پیری جامعه، یک نگرانی بزرگ جهانی بشمار می رود.
وی با ارج نهادن به ارزش های فرهنگی و دینی جامعه ایرانی و احترام به سالمندان در خانواده اظهار داشت: در خانواده ایرانی، مراقبت و حمایت توأم با تکریم از سالمندان اهمیت دارد.
رییس شبکه ارتباطی زنان مهم ترین چالش خانواده ها را کاهش خانواده گسترده دانست و تصریح کرد: در گذشته مادربزرگ و پدربزرگ در کنار نوه ها زندگی می کردند و این مورد موجب تعامل و سرگرمی اعضاء خانواده می شد، اما امروز خانواده های هسته ای متشکل از زن و شوهر و فرزندان شکل غالب را پیدا کرده اند.
وی اضافه کرد: سالمندی در جامعه ایران ماهیت زنانه پیدا کرده است، چونکه تعداد زنان سالمند بیشتر است.
هزینه نگهداری سالمندان؛ چالشی برای خانواده ها
نوابی نژاد، که از او بعنوان چهره ماندگار حوزه مشاوره و روانشناسی یاد می شود، ضمن اشاره به بالارفتن هزینه های مراقبت های بهداشتی، درمانی و توانبخشی اظهار داشت: این بالارفتن هزینه ها نظام رفاهی، اقتصاد جامعه و خانواده را با ناپایداری و نگرانی مواجه کرده است.
وی اضافه کرد: سالمندان علاقه مند هستند در جمع خانواده و فرزندان خود حضور داشته باشند، اما ممکنست شرایط نگهداری از سالمند در خانواده فراهم نباشد و از طرف دیگر هزینه نگهداری در مراکز سالمندی نیز بالاست.
وی ضمن اشاره به چالش های بزرگ سالمندان و گزارش سازمان ملل متحد در سال ۱۹۸۲ درباره ی نگرانی از وضعیت پیر شدن جوامع اظهار داشت: گزارش دیگری نیز در سال ۱۹۹۹ منتشر گردید که بر طبق آن، نهم مهرماه مصادف با یکم اکتبر، بعنوان روز جهانی سالمند و با تمرکز بر کرامت و برابری در حقوق بشر نامگذاری شد.
نوابی نژاد افزود: با این وجود، در برنامه های ملی ما این مورد به صورت کامل و جامع گنجانده نشد یا آن گونه که انتظار میرفت و در شأن سالمندان کشور بود، مورد توجه قرار نگرفت؛ چونکه متاسفانه قطعنامه های سازمان ملل از نظر عملی و پاسخگویی برای دولت ها جنبه الزامی ندارند.
وی تاکید کرد: به جهت اینکه سالمندان بتوانند با امنیت خاطر و آرامش، ضمن حفظ کرامت انسانی و با رفع نیازهای مراقبتی، سلامتی و بهداشتی باکیفیت به زندگی ادامه دهند، باید در کنار عزیزان خود یا در سراهای مناسب و برخوردار از امکانات مورد نیاز زندگی کنند.
۵ پیشنهاد برای دفاع از سالمندان
رئیس شبکه ارتباطی زنان کشور با تکیه بر همراهی جامعه و دولت برای رفع نیازهای مادی و معنوی سالمندان و پیشکسوتان، پنج پیشنهاد را بیان کرد.
وی اظهار داشت: نخست، باتوجه به ارزش های معنوی، دینی و فرهنگی کشورمان، برای حفظ کرامت انسانی سالمندان، دولت باید برای تأمین حقوق سالمندانی که در خانه نگهداری می شوند مسئولیت کمک به تأمین سلامت، هزینه های درمانی و نگهداری را بخصوص در خانواده های بی بضاعت بر عهده بگیرد و احساس مسئولیت اجتماعی داشته باشد.
نوابی نژاد اضافه کرد: جامعه و دولت باید در مراقبت های درمانی همراهی کنند و نیازهای مادی و معنوی سالمندان نیز با بهره گیری از منابع فرهنگی و آموزشی موجود در جامعه برطرف شود.
وی دومین پیشنهاد را تأسیس و گسترش سراهای سالمندان مطرح کرد و اظهار داشت: این مراکز باید در صورتی توسعه پیدا کنند که بتوانند امنیت و آرامش لازم را برای خانواده ها فراهم آورند.
رئیس شبکه ارتباطی زنان افزود: سومین موضوع، ایجاد سراهای نگهداری روزانه سالمندان برای اوقات فراغت و انجام کارهای سرگرمی و تفریحی است تا سرمایه فرهنگی سالمندان افزایش پیدا کند و خانواده هایی که از سالمندان نگهداری می کنند نیز فرصت بیشتری برای ادامه این مراقبت داشته باشند.
وی اظهار داشت: چهارمین پیشنهاد، فراهم کردن تخفیف های ویژه برای سالمندان در حوزه هایی مانند بلیت هواپیما، قطار، اتوبوس، نمایشگاه ها و سایر خدمات است؛ این تخفیف ها می تواند بعنوان امتیازی برای توجه دولت به سالمندان درنظر گرفته شود.
نوابی نژاد اضافه کرد: همین طور باید قوانین مناسب برای حمایت قانونی از سالمندان در دولت و مجلس، باتوجه به ارزش های فرهنگی و دینی مانند کرامت انسانی، مراقبت های بهداشتی و توانبخشی و کمک های مادی و معنوی به خانواده هایی که از سالمندان نگهداری می کنند، تدوین شود.
وی پنجمین پیشنهاد را افزایش آگاهی عمومی و فرهنگ سازی در حوزه اکرام سالمندان، توجه به حقوق آنها و نیازهای رسانه ای این قشر مطرح کرد.
تشکل های مردمی مانع انزوای سالمندان شوند
رئیس نخستین شبکه ارتباطی تشکل های غیردولتی زنان در کشور تصریح کرد: تشکل های مردمی، سازمان های دولتی و خیریه ها نقش کلیدی و واسطه ای میان جامعه، خانواده و دولت در حوزه تکریم و توانمندسازی سالمندان دارند.
وی اضافه کرد: این نقش باید در دو حوزه اعتلای کرامت انسانی و حفظ احترام به استقلال نسبی سالمندان دنبال شود تا آنها احساس ارزشمندی کنند و از انزوا و رهاشدگی پیشکسوتان در جامعه جلوگیری شود.
نوابی نژاد بر برگزاری رویدادهای فرهنگی بین نسلی با حضور جوانان، نوجوانان، خردسالان و سالمندان در کنار یکدیگر تاکید کرد و اظهار داشت: باید از تجربه سالمندان در امور داوطلبانه نیز استفاده گردد.
وی همین طور بر مطالبه گری از شهرداری برای فراهم کردن آموزش های عمومی در فرهنگسراها و مناسب سازی مبلمان شهری برای سهولت حرکت سالمندان در سطح شهر تاکید کرد و اظهار داشت: در خیلی از مواقع امکان بهره مندی و دسترسی سالمندان به امکانات شهری وجود ندارد.
برگزاری کارگاه های آموزشی درباره ی تغذیه سالم در سالمندی، جلوگیری از آلزایمر، ورزش های سبک و مشاوره های گروهی از دیگر پیشنهادهای نوابی نژاد بود.
وی همین طور آموزش استفاده سالمندان از تلفن همراه، اینترنت و فناوری های مورد نیاز برای انجام امور روزمره را ضروری دانست و اظهار داشت: می توان سامانه های خدماتی را در سطح محله ایجاد کرد و از ظرفیت مساجد، سراها، مراکز بهداشت و تشکل های مردمی در این مورد بهره گرفت.
نوابی نژاد اضافه کرد: حتی می توان برنامه هایی را با همراهی سالمندان و جوانان برگزار کرد تا ارتباط میان نسل ها تقویت شود.
او در آخر اظهار داشت: اقدامات ضروری برای سالمندان از طرف دولت، سازمان های دولتی و غیردولتی یک مطالبه جدی است و باید بر رعایت حقوق بشر، کرامت انسانی، رفع نیازها، مراقبت
های سلامتی و بهداشتی، توانبخشی و کیفیت مطلوب اسکان سالمندان در خانواده، سراها و جامعه شهری تاکید شود تا سالمندان بتوانند عمر خودرا با عزت سپری کنند.
کمبود متخصص طب سالمندی در ایران جدی است
در ادامه نشست، لیلی علیزاده، متخصص طب سالمندی، با مبحث «تبیین رویکرد چندبعدی به سلامت و کیفیت زیست سالمندان» سخن گفت.
وی ضمن اشاره به توجه به سلامت سالمندان در دوره های مختلف زندگی بشر اظهار داشت: طب سالمندی بعنوان رشته ای نوین و مدرن، به اوایل قرن بیستم بازمی گردد؛ زمانیکه ضرورت ایجاد رشته ای مشابه طب خردسالان احساس شد.
علیزاده اضافه کرد: خانم وارن در انگلیس در سال ۱۹۳۰ با مشاهده وضعیت نامناسب سالمندان در مراکز نگهداری، نگاهی انقلابی با عنوان «ارزیابی جامع سالمندی» را بیان کرد که زیربنای طب سالمندی شد و در نهایت به ایجاد رسمی این رشته تخصصی انجامید.
وی افزود: در سال ۱۳۹۰ دانشگاه علوم پزشکی تهران اولین دوره تربیت متخصص طب سالمندی را راه اندازی نمود.
سالمندان بیماریهای گوناگون و علایم متفاوتی دارند
این متخصص طب سالمندی علل ضرورت وجود متخصصان این حوزه را خاصیت های منحصر به فرد سالمندان و محدودیت های دانش عمومی پزشکی دانست و اظهار داشت: پیچیدگی های فیزیولوژی سالمندان، پیری تمام ارگان های بدن، پاسخ متفاوت متابولیسم دارویی سالمندان نسبت به افراد بزرگسال و تفاوت علایم بیماریها، نیازمند دانش تخصصی است.
وی اضافه کرد: ممکنست یک فرد سالمند به عفونت مبتلا شود اما تب نکند؛ بر خلاف چیزی که به شکل معمول انتظار داریم. در سالمندان افت عملکرد ممکنست علامت بیماری باشد و تب در این گروه شایع نیست.
علیزاده افزود: سالمند ممکنست به شکل هم زمان چند بیماری مزمن مانند بیماریهای قلبی، آرتروز و اختلال شناختی داشته باشد و این ترکیب پیچیده نیازمند آموزش تخصصی است.
وی مصرف هم زمان چند دارو را نیز عامل خطر دیگری دانست و اظهار داشت: مصرف چند دارو می تواند خطر تداخل دارویی و اختلال شناختی را افزایش دهد.
این متخصص طب سالمندی تاکید کرد: طب سالمندی با ارزیابی جامع وضعیت عملکرد جسمی، شناختی، حافظه، وضعیت روانی، تغذیه و سایر ابعاد، تنها به درمان بیماری توجه نمی کند، بلکه حفظ استقلال و کیفیت زندگی سالمند را هدف قرار می دهد.
وی اظهار داشت: خیلی از مشکلات شایع سالمندان به شکل سندرم و مجموعه ای از علایم بروز می کند؛ برای نمونه بی اختیاری ادرار و سوءتغذیه می تواند به ضعف و شکنندگی فرد منجر شود و بعد از یک زمین خوردن، عملکرد سالمند بشکل قابل توجهی افت کند.
ایران به ۲۵۰۰ متخصص طب سالمندی نیاز دارد
علیزاده ضمن اشاره به کمبود متخصص طب سالمندی در سیستم سلامت ایران اظهار داشت: طبق یک نظرسنجی از ۴۷ انجمن علمی کشور، به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، ۳۰ نفر سالمند بالای ۶۰ سال وجود دارد و اکنون کمتر از ۵۰ متخصص طب سالمندی در کشور داریم.
وی اضافه کرد: باتوجه به سرعت سالمندی جمعیت در کشور و ورود نسل های دهه ۵۰ و ۶۰ به دوره سالمندی، طی ۲۰ تا ۳۰ سال آینده با افزایش چشم گیر تعداد سالمندان مواجه خواهیم شد؛ در صورتیکه کشورهای دیگر زیرساخت های خودرا خیلی زودتر فراهم آورده اند و بنابراین سرعت افزایش سالمندی در آنها مدیریت شده تر بوده است.
این متخصص طب سالمندی ضمن اشاره به تعداد بالای زنان سالمند اظهار داشت: زنان عمر بیشتری دارند و از نظر فرهنگی و اجتماعی، زنان در جامعه ما می توانند تا حد بیشتری به تنهایی زندگی کنند، اما در مورد مردان سالمند، بعد از فوت همسر، گاهی فرد توانایی اداره امور خودرا ندارد.
علیزاده اظهار داشت: کشور به حدود ۲۵۰۰ متخصص طب سالمندی نیاز دارد، در صورتیکه اکنون کمتر از ۵۰ متخصص در این زمینه داریم.
وی اضافه کرد: دانشگاه تهران و بعد از آن دانشگاه ایران در این زمینه دانشجو جذب کرده اند، اما جذب دانشجو در دوره هایی متوقف شده و باردیگر از سر گرفته شده است و امسال نیز جذب دانشجو انجام نمی شود؛ در صورتیکه باتوجه به آمارها، تربیت متخصص طب سالمندی یک ضرورت جدی است.
طب سالمندی فردمحور است نه بیماری محور
علیزاده طب سالمندی را با تخصص داخلی متفاوت دانست و اظهار داشت: متخصص داخلی با بیماری و یک عضو سروکار دارد و رویکرد او بیماری محور و ارگان محور است و هدفش درمان بیماری و رفع پاتولوژی است، اما متخصص طب سالمندی نگاهی فردمحور دارد و هدف غائی او حفظ استقلال عملکرد، کیفیت زندگی و کنترل مشکلات فرد باتوجه به بیماریهای گوناگون است.
وی افزود: متخصص سالمندی در کنار معاینه، ارزیابی جامعی انجام می دهد؛ برای نمونه عملکرد فرد، مشکلات خواب، تغذیه و وضعیت اجتماعی او را بررسی می کند و می پرسد سالمند با چه کسی زندگی می کند و خانه وی در چه طبقه ای قرار دارد.
علیزاده اظهار داشت: گاهی ویزیت یک بیمار سالمند ممکنست یک ساعت بطول بیانجامد و باید بررسی شود که برای او جراحی مناسب می باشد یا مراقبت تسکینی برای کاهش علایم و بهبود کیفیت زندگی در سالیان باقیمانده مطلوب تر خواهد بود.
وی اضافه کرد: پزشک عمومی مسئولیت اصلی درمان را بر عهده دارد، اما متخصص طب سالمندی با یک تیم چندرشته ای شامل پرستار، فیزیوتراپیست، گفتاردرمانگر، روانشناس، مددکار اجتماعی و داروساز بالینی همکاری می کند تا برنامه تشخیصی، درمانی و توانبخشی برای سالمند ارایه شود.
۲۳ درصد سالمندان بالاتر از پنج دارو مصرف می کنند
علیزاده ضمن اشاره به تداخل بالای چنددارویی در سالمندان اظهار داشت: نتایج مطالعاتی که در سال ۱۴۰۵ انجام شده، از مصرف بالاتر از پنج دارو در ۲۳ درصد سالمندان حکایت دارد و داروهای گیاهی نیز بعنوان داروهای پنهان باید به این تعداد اضافه شوند.
وی یکی دیگر از مشکلات حوزه طب سالمندی را نبود پوشش بیمه ای برای ویزیت متخصص طب سالمندی مطرح کرد.
این متخصص طب سالمندی همین طور به فقدان همکاری کافی سازمان بهزیستی و وزارت بهداشت، اختصاص ناکافی بودجه در حوزه سلامت سالمندان، کمبود و توزیع نامناسب نیروی انسانی و مراقبت های ناکافی در مراکز روزانه و شبانه روزی اشاره نمود.
وی اضافه کرد: ما به مراکز نگهداری روزانه سالمندان در شهرهای کوچک و بزرگ نیاز داریم تا خدمات توانبخشی عرضه کنند و بار روانی و اجتماعی خانواده های دارای سالمند را کاهش دهند.
علیزاده افزود: در این مراکز سالمندان می توانند ساعاتی از روز را به انجام کارهای هنری، فرهنگی و توانبخشی و تعامل با جامعه اختصاص دهند، اما اکنون تنها دو تا سه مرکز روزانه سالمندان در تهران وجود دارد.
سیاست های سالمندی نیازمند اصلاح است
این متخصص طب سالمندی اصلاح سیاستگذاری، ساختار مالی و عملیاتی سیستم سلامت در برخورد با سالمندان را ضروری دانست و ضمن اشاره به نتایج پژوهشی در مشهد طی سالیان ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۱ اظهار داشت: بر طبق پرونده های الکترونیکی، مراقبت از سالمندان ضعیف بوده است.
وی اضافه کرد: با وجود این که طرح پزشک خانواده طرح خوبی است، متاسفانه به درستی اجرا نشده و نیازمند تقویت زیرساخت هاست و ما با معیارهای جهانی فاصله بسیاری داریم.
علیزاده با گلایه از وضعیت مبلمان شهری اظهار داشت: فضاهایی مانند پیاده روها و خیابان ها مناسب سازی نشده اند و برای نمونه اگر فردی بخواهد با ویلچر تردد کند، با مشکلات زیادی مواجه خواهد شد.
وی همین طور با اظهار امیدواری نسبت به بالا رفتن سن امید به زندگی در ایران، به تقسیم بندی دوره سالمندی اشاره نمود و اظهار داشت: در معیارهای جهانی، سنین ۶۰ تا ۶۵ سال سالمند جوان، ۷۵ تا ۸۵ سال میانسال و بالای ۹۰ سال سالمند پیر شمرده می شود.
علیزاده در ادامه اظهار داشت: ما سه دهه به صورت مداوم تکرار کردیم «فرزند کمتر، زندگی بهتر» و الان به نتیجه ای رسیده ایم که کشور پیر شده است؛ حالا باز هم سه دهه زمان می برد تا کشور جوان شود.
وی تاکید کرد: باتوجه به افزایش جمعیت سالمندان، طب سالمندی باید جدی گرفته شود و حتی در حوزه مشاوره روانشناسی و درمان سالمندان نیز توسعه پیدا کند.
سالمند باید از مخاطب برنامه ریزی به شریک برنامه ریزی تبدیل شود
در بخش دیگری از این نشست، طاهره مجد، دکترای تخصصی داروسازی، درباره ی «ارائه سازوکارهای کاربردی در ارتباط با توانمندسازی جامعه محور» سخن گفت.
وی اظهار داشت: اکنون حدود ۱۰ درصد جمعیت ایران بالای ۶۰ سال هستند و اگر اقدامی انجام نشود، فردا دیر خواهد بود. سالمندی موضوعی مربوط به حکمرانی و همه جانبه است.
مجد ضمن اشاره به تعریف سازمان جهانی بهداشت از سالمندی اظهار داشت: سالمند تنها بیمار نیست، بلکه فردی توانمند به منظور زندگی مستقل است که می تواند تصمیم بگیرد، روابط اجتماعی داشته باشد، نیازهای خودرا مدیریت کند و در مسایل مختلف مشارکت داشته باشد.
وی اضافه کرد: ازاین رو بجای این که فقط بگوییم چه کاری باید برای سالمندان انجام دهیم، باید یک نگاه مشورتی و حمایتی با هدف توانمندسازی داشته باشیم.
این پژوهشگر دانشگاه یوبی سی کانادا درباره ی قابلیت روانی و شناختی سالمندان در چهار سطح و با حفظ تعادل قدرت سخن گفت و اظهار داشت: حفظ ارزشمندی، استقلال در یادگیری و هدفمندسازی و همین طور قابلیت اجتماعی می تواند در حفظ آرامش و امنیت سالمند مؤثر باشد.
وی توجه به یادگیری و استفاده از فناوری را ضروری دانست و اظهار داشت: آموزش مهارت هایی مانند استفاده از گوشیهای لمسی برای سالمندان اهمیت دارد.
مجد همین طور بر بهره مندی از ظرفیت سالمندان در مشارکت های اجتماعی و داوطلبانه تاکید کرد و اظهار داشت: حکمرانی باید به امنیت اقتصادی، بهداشت، تأمین اجتماعی، حمل و نقل، مسکن، آموزش فناوری و سایر نیازهای سالمندان با همکاری سازمان ها، وزارت خانه ها و نهادهای ذیربط توجه کند.
مراقبت یکپارچه؛ از دستگاه محوری تا سالمندمحوری
عضو شورای مرکزی شبکه ارتباطی زنان ضمن اشاره به برنامه سازمان جهانی بهداشت بر هم افزایی دولت و سمن ها تاکید کرد و اظهار داشت: باید سیاست گذاری حکمرانی از دستگاه محوری به سالمندمحوری و مراقبت های یکپارچه سالمندان تغییر کند.
وی اضافه کرد: برای نمونه ممکنست یک سالمند دچار فشار خون، هم زمان با ضعف عضلات، سوءتغذیه، تحرک کم و احساس تنهایی مواجه باشد؛ ازاین رو باید کل فرآیند سلامت فرد درنظر گرفته شود و برای هر سالمند، متناسب با وضعیت او برنامه ای اختصاصی طراحی شود.
مجد استعلام نیازهای سالمندان از خود آنها و مناسب سازی فضاهای عمومی را یک ضرورت دانست و اظهار داشت: سالمندان باید از مخاطب برنامه ریزی به شریک برنامه ریزی تبدیل شوند و این مورد از نظر احساس ارزشمندی و مطلوبیت وجودی اهمیت زیادی دارد.
وی ایجاد بستر مناسب برای تعامل و همکاری آموزشی میان سالمندان و جوانان را نیز مفید دانست و اضافه کرد: در تعامل دوطرفه، سالمند دیگر فقط دریافت کننده نیست، بلکه تولیدکننده دانش و سرمایه اجتماعی است.
برنامه توانمندسازی سالمندان باید از محله آغاز شود
مجد چهار سطح حکمرانی در برنامه اجرایی توانمندسازی سالمندان را شامل سطوح ملی، استانی، شهری و محله ای دانست و تصریح کرد: ارتقاء فاکتورها تنها با برگزاری نشست ها و کلاس ها امکانپذیر نیست، مگر این که در روند زندگی سالمند تأثیر مطلوب داشته باشد.
وی اظهار داشت: اکنون دهه های ۴۰ و ۵۰ جامعه ایران وارد فاز سالمندی می شوند؛ نسلی که اهمیت بالای ی در تحولات جامعه داشته است. این پرسش مطرح است که آیا برای انتقال تجربه و آموزه های این نسل به نسل امروز برنامه ای داشته ایم؟
عضو شورای مرکزی شبکه ارتباطی زنان، مبحث شکنندگی سالمندان را نیز یکی از مباحث جدی دانست و اضافه کرد: بررسی و پایش پرونده های الکترونیکی با کمک هوش مصنوعی می تواند در تشخیص زودهنگام افراد در معرض خطر مؤثر باشد و از بروز حوادث آینده پیشگیری کند.
وی افزود: برای نمونه در بیماری آلزایمر می توان با تشخیص زودهنگام از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد. همین طور در حوزه یائسگی زودهنگام زنان، داروهای پیشگیرانه وجود دارد و درباره ی داروهای مکمل نیز می توان برای پیشگیری از ضعف بدنی اقدام کرد؛ اما متاسفانه گرانی دارو موجب می شود افراد درمان خودرا ادامه ندهند.
از ۵۰ سالگی برای ۸۰ سالگی برنامه داشته باشیم
مجد ضمن اشاره به مشوق های اجتماعی از طرف حکمرانی اظهار داشت: می توان با تخفیف در خرید، حمل و نقل، مسافرت و خدمات دیگر به امید به زندگی و ایجاد شوق در سالمندان کمک کرد.
وی تاکید کرد: در مجموع باید بجای مراقبت صرف از سالمندان، به سوی جلوگیری از سالمندی نامطلوب و برنامه ریزی مطلوب حرکت نماییم.
عضو شورای مرکزی شبکه ارتباطی زنان بار دیگر بر ضرورت برنامه ریزی تاکید کرد و اظهار داشت: ما باید از ۵۰ سالگی فرد برای ۸۰ سالگی او برنامه داشته باشیم.
وی ایجاد شناسنامه سلامت برای زنان بالای ۵۰ سال و راه اندازی کلینیک سیار سالمندی را ضروری دانست و اضافه کرد: این کلینیک ها می توانند متشکل از پزشک، روانشناس، فیزیوتراپیست، کارشناس تغذیه، مددکار اجتماعی، متخصص زنان و پزشک سالمندی باشند و با هدف غربالگری اولیه و ارجاع مناسب فعالیت کنند.
مجد همین طور بر ورزش روزانه سالمندان، بخصوص تقویت استخوان لگن تاکید کرد و اظهار داشت: انجام نرمش های ساده مانند نشستن و بلند شدن به حالت چمباتمه، حتی با کمک صندلی، می تواند خطر شکستگی استخوان لگن را کم کند.
وی اضافه کرد: مصرف ویتامین ها و کلسیم نیز برای سالمندان می تواند مناسب باشد، اما باید با تشخیص پزشک صورت گیرد.
مجد در انتها اظهار امیدواری کرد که نتایج این سلسله مباحث بتواند در طراحی اطلس سلامت زنان و برنامه ریزی برای توانمندسازی سالمندان مؤثر واقع شود.
به اجمال، به گزارش موزیک خوان به نقل از مهر، نشست خبری پاسداشت کرامت سالمندان؛ از تکریم تا توانمندسازی با حضور برخی از فعالین اجتماعی و متولیان سمن های غیردولتی در مجمع شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان جمهوری اسلامی ایران برگزار گردید. شکوه نوابی نژاد، رئیس شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان جمهوری اسلامی ایران، ضمن خوشامدگویی به حاضران و تبریک روز جهانی سالمندان، به شروع فعالیت شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان در سال ۱۳۷۴ پس از کنگره جهانی زن در پکن اشاره نمود و گفت: این شبکه به همت و مدیریت مرحوم دکتر حبیبی، مشاور وقت رئیس جمهور، و با همکاری برخی از فعالین حوزه زنان شکل گرفت و حدود دو سال برای ثبت آن در وزارت کشور تلاش شد. وی افزود: هسته مرکزی شبکه ارتباطی زنان متشکل از هیات رئیسه و ۱۵ عضو شورای مرکزی است و این شبکه با ۴۸۰ تشکل مردم نهاد در سطح ملی فعالیت می کند که اکثریت قریب به اتفاق آنها در استان های مختلف کشور حضور دارند. نوابی نژاد اضافه کرد: این تشکل ها در عرصه هایی مانند سلامت، آموزش، حقوق زنان، محیط زیست، کارآفرینی، خیریه و موضوعات مختلف اجتماعی فعالیت دارند. رئیس شبکه ارتباطی سازمان های غیردولتی زنان ضمن اشاره به فعالیت داوطلبانه اعضاء این شبکه گفت: فعالین اجتماعی زنان و شبکه ارتباطی زنان در مجموع فعالیتی داوطلبانه دارند و حتی برای حضور در مجامع بین الملل نیز کمک مالی چندانی از سازمان ملل متحد یا وزارت امور خارجه دریافت نمی کنند و افراد با هزینه های شخصی خود در مجامع جهانی مانند ژنو و نیویورک حضور پیدا می کنند. وی بر حضور و همکاری بانوان فرهیخته و توانمند با قابلیت های متنوع در شبکه ارتباطی زنان اصرار کرد و گفت: نشست پاسداشت کرامت سالمندان؛ از تکریم تا توانمندسازی بمناسبت بزرگداشت روز جهانی سالمندان برگزار شده است. رئیس شبکه ارتباطی زنان کشور با تأکید بر همراهی جامعه و دولت برای رفع نیازهای مادی و معنوی سالمندان و پیشکسوتان، پنج پیشنهاد را بیان کرد. وی گفت: نخست، با توجه به ارزش های معنوی، دینی و فرهنگی کشورمان، برای حفظ کرامت انسانی سالمندان، دولت باید برای تامین حقوق سالمندانی که در خانه نگهداری می شوند مسئولیت کمک به تامین سلامت، هزینه های درمانی و نگهداری را بویژه در خانواده های بی بضاعت بر عهده بگیرد و احساس مسئولیت اجتماعی داشته باشد. نوابی نژاد افزود: جامعه و دولت باید در مراقبت های درمانی همراهی کنند و نیازهای مادی و معنوی سالمندان نیز با استفاده از منابع فرهنگی و آموزشی موجود در جامعه برطرف شود. وی دومین پیشنهاد را تأسیس و گسترش سراهای سالمندان بیان کرد و گفت: این مراکز باید در صورتی توسعه پیدا کنند که بتوانند امنیت و آرامش لازم را برای خانواده ها فراهم آورند. رئیس شبکه ارتباطی زنان اضافه کرد: سومین موضوع، ایجاد سراهای نگهداری روزانه سالمندان برای اوقات فراغت و انجام کارهای سرگرمی و تفریحی است تا سرمایه فرهنگی سالمندان افزایش پیدا کند و خانواده هایی که از سالمندان نگهداری می کنند نیز فرصت بیشتری برای ادامه این مراقبت داشته باشند. وی گفت: چهارمین پیشنهاد، فراهم کردن تخفیف های ویژه برای سالمندان در عرصه هایی مانند بلیت هواپیما، قطار، اتوبوس، نمایشگاه ها و سایر خدمات است؛ این تخفیف ها می تواند به عنوان امتیازی برای توجه دولت به سالمندان دیده شود. نوابی نژاد افزود: همچنین باید قوانین مناسب برای حمایت قانونی از سالمندان در دولت و مجلس، با توجه به ارزش های فرهنگی و دینی مانند کرامت انسانی، مراقبت های بهداشتی و توانبخشی و کمک های مادی و معنوی به خانواده هایی که از سالمندان نگهداری می کنند، تدوین شود. وی پنجمین پیشنهاد را افزایش آگاهی عمومی و فرهنگ سازی در عرصه اکرام سالمندان، توجه به حقوق آنها و نیازهای رسانه ای این قشر بیان نمود. علیزاده ضمن اشاره به کمبود متخصص طب سالمندی در سیستم سلامت ایران گفت: طبق یک نظرسنجی از ۴۷ انجمن علمی کشور، به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر، ۳۰ نفر سالمند بالای ۶۰ سال وجود دارد و الان کمتر از ۵۰ متخصص طب سالمندی در کشور داریم. وی افزود: با توجه به سرعت سالمندی جمعیت در کشور و ورود نسل های دهه ۵۰ و ۶۰ به دوره سالمندی، طی ۲۰ تا ۳۰ سال آینده با افزایش چشمگیر تعداد سالمندان مواجه خواهیم شد؛ در صورتی که کشورهای دیگر زیرساخت های خودرا خیلی زودتر فراهم آورده اند و بدین سبب سرعت افزایش سالمندی در آنها مدیریت شده تر بوده است. این متخصص طب سالمندی ضمن اشاره به تعداد بالای زنان سالمند گفت: زنان عمر بیشتری دارند و از نظر فرهنگی و اجتماعی، زنان در جامعه ما می توانند تا حد بیشتری به تنهایی زندگی کنند، اما در مورد مردان سالمند، پس از فوت همسر، گاهی فرد توانایی اداره امور خودرا ندارد. علیزاده گفت: کشور به حدود ۲۵۰۰ متخصص طب سالمندی نیاز دارد، در صورتی که حال کمتر از ۵۰ متخصص در این مورد داریم. وی افزود: دانشگاه تهران و پس از آن دانشگاه ایران در این مورد دانشجو جذب کرده اند، اما جذب دانشجو در دوره هایی متوقف شده و دوباره از سر گرفته شده است و سال جاری نیز جذب دانشجو انجام نمی شود؛ در صورتی که با توجه به آمارها، تربیت متخصص طب سالمندی یک ضرورت جدی است.
منبع: موزیک خوان
این مطلب موزیک خوان را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب