گرانی دارو و مکمل های حاملگی هزینه ای که به سبد مادران افزوده شد
به گزارش موزیک خوان، گرانی دارو و مکمل های بارداری، هزینه های مادران را افزایش داده و نگرانی ها درباره ی دسترسی اقشار کم برخوردار به مراقبت های ضروری را بیشتر کرده است.
به گزارش موزیک خوان به نقل از مهر،
بارداری برای خانواده ها تنها شروع یک مرحله تازه در زندگی نیست؛ این نوبت با مجموعه ای از هزینه های درمانی و مراقبتی هم راه است. ویزیت پزشک و ماما، آزمایش های دوره ای، سونوگرافی، مراقبت های تغذیه ای و در موارد لازم مصرف دارو و مکمل، قسمتی از هزینه هایی است که خانواده در این نوبت با آن مواجه می شود.
در میان این هزینه ها، مکمل های دوران حاملگی جایگاه ویژه ای دارند؛ چونکه برخی ریزمغذی ها مانند آهن و اسیدفولیک در مراقبت های دوران حاملگی اهمیت دارند و مصرف آنها باید متناسب با شرایط مادر و سفارش پزشک یا ماما صورت گیرد.
اما بازار مکمل ها برای همه مادران یکسان نیست. در داروخانه ها محصولات متنوعی با ترکیبات، برند و قیمت های مختلف عرضه می شود و همین مساله ممکنست خانواده ها را با این سوال مواجه کند که برای تأمین مکمل مورد نیاز مادر، چه میزان باید هزینه کنند و آیا محصول گران تر الزاماً انتخاب مناسب تری است؟
افزایش قیمت دارو؛ روایت رسمی از رشد هزینه ها
گرانی دارو در سالجاری نیز مورد توجه مسؤلان حوزه سلامت قرار گرفته است.
مهدی پیرصالحی، رییس سازمان غذا و دارو، در مرداد ۱۴۰۵ اعلام نمود که از آغاز سال دو نوبت افزایش قیمت گروهی دارو در فروردین و خرداد انجام شده و برای حدود دو سوم داروها قیمت گذاری جدید صورت گرفته است. به گفته ی ایشان، افزایش قیمت در تعدادی موارد ناشی از رشد هزینه های تولید است و بالا رفتن قیمت مواد اولیه و مواد جانبی بر هزینه غائی تولید دارو اثر گذاشته است.
این اظهارات البته به معنای افزایش یکسان قیمت همه داروها یا مکمل ها نیست؛ چونکه داروها و مکمل ها از نظر نوع فرآورده، ترکیبات، نحوه قیمت گذاری و شرایط پوشش بیمه ای تفاوت دارند. با این وجود، رشد هزینه در زنجیره تولید و تأمین می تواند در نهایت بر قدرت خرید مصرف کننده اثر بگذارد.
مکمل های بارداری؛ از آهن و اسیدفولیک تا فرآورده های چندترکیبی
در دوران بارداری، مادر ممکنست بر مبنای شرایط جسمی و نتایج آزمایش ها به مکمل های مختلفی نیاز داشته باشد. آهن و اسیدفولیک از شناخته شده ترین مکمل های این نوبت هستند، اما همه زنان حامله الزاماً به یک ترکیب یا یک میزان مشخص از مکمل ها نیاز ندارند.
همین مبحث اهمیت مشورت با پزشک یا ماما را بیشتر می کند. مکملی که برای یک مادر تجویز شده، لزوماً برای مادر دیگر لزوم یکسانی ندارد.
از طرف دیگر، بازار مملو از فرآورده هایی است که چندین ویتامین و ماده معدنی را در یک محصول عرضه می کنند. طبیعی است که ترکیبات، برند و نوع فرآورده بر قیمت آن اثر بگذارد؛ اما قیمت بالاتر به تنهایی معیار مناسبی برای تشخیص بهتر بودن یک مکمل نیست.
آیا هر مکمل گران قیمتی ضروری است؟
یکی از مشکلاتی که خانواده ها هنگام خرید مکمل با آن مواجه می شوند، تفاوت میان نیاز پزشکی و تنوع تجاری بازار است. ممکنست یک مادر حامله با رفتن به داروخانه با چندین محصول مواجه شود که همگی برای دوران حاملگی تبلیغ می شوند، اما ترکیبات و قیمت های متفاوتی دارند. در چنین شرایطی، انتخاب نباید صرفا بر مبنای تبلیغات، ظاهر بسته بندی یا قیمت محصول صورت گیرد.
مادر حامله باید بداند کدام ماده مغذی برای وی ضروریست، چه میزان باید مصرف کند و آیا محصول دیگری که قیمت پایین تری دارد می تواند همان نیاز را تأمین کند یا خیر. پاسخ این پرسش را باید پزشک، ماما یا داروساز بر مبنای ترکیبات فرآورده و شرایط مادر مشخص نماید.
برنامه مکمل یاری؛ دفاع از مادران در شبکه بهداشت
در کنار بازار آزاد مکمل ها، وزارت بهداشت نیز برای برخی گروههای هدف برنامه های مکمل یاری دارد. اهمیت این برنامه ها در مناطق کم برخوردار بیشتر است؛ مناطقی که ممکنست محدودیت اقتصادی، دسترسی به غذای متنوع و دسترسی به خدمات سلامت، فشار بیشتری بر خانواده ها وارد کند. با این وجود، برنامه مکمل یاری را نباید با عرضه مجانی تمام مکمل های موجود در بازار یکسان دانست. نوع مکمل، گروه هدف، محل ارایه خدمت و منابع اختصاص یافته به برنامه، در میزان دسترسی افراد نقش دارد.
از سوی دیگر، بر اساس گزارش های انتشار یافته از وضعیت تأمین دارو در سالجاری، خود نظام دارویی کشور نیز با چالش های مالی و تأمین روبه روست. معاون توسعه و مدیریت منابع سازمان غذا و دارو درباره ی بودجه سال ۱۴۰۵ هشدار داده که رشد منابع پیشبینی شده با افزایش حقیقی هزینه های حوزه سلامت هم خوانی کامل ندارد.
وقتی افزایش قیمت به تصمیم خانوار تبدیل می شود
مسئله اصلی گرانی مکمل ها فقط قیمت درج شده روی جعبه نیست. نگرانی زمانی جدی می شود که خانواده ای به سبب رشد هزینه ها مجبور شود میان چند نیاز ضروری خود اولویت بندی کند.
برای یک خانواده برخوردار، افزایش قیمت یک مکمل ممکنست تنها به معنای پرداخت مبلغ بیشتر باشد؛ اما برای خانواده ای با درآمد محدود، همین هزینه می تواند در کنار هزینه های ویزیت، آزمایش، سونوگرافی و سایر مخارج حاملگی فشار بیشتری بوجود آورد. در چنین شرایطی، ممکنست خانواده بدنبال محصول ارزان تر برود یا خرید برخی اقلام را به تعویق بیندازد.
دارو گران شده؛ اما همه افزایش ها یک علت ندارند
در تحلیل افزایش قیمت دارو، نمی توان یک علت واحد را برای همه فرآورده ها بیان نمود. رشد هزینه مواد اولیه، هزینه های بسته بندی، حمل و نقل، مسایل ارزی و مشکلات زنجیره تامین، همچون عواملی هستند که در اظهارات مسؤلان و فعالین صنعت دارو طرح شده اند.
در ماه های اخیر حتی درباره ی رشد هزینه بسته بندی دارویی نیز گزارش هایی انتشار یافته است. برخی فعالین این صنعت از افزایش قابل توجه قیمت مواد اولیه بسته بندی و تأثیر آن بر هزینه تمام شده محصولات دارویی سخن گفته اند. با این وجود، شرایط فعلی تأمین دارو نیز تحت تأثیر مشکلات انتقال و تأمین مواد اولیه قرار دارد و سازمان غذا و دارو در ماه های اخیر بر ایجاد مسیرهای جایگزین تأمین و ذخیره سازی اقلام استراتژیک تاکید کرده است.
بنابراین، گرانی دارو را نمی توان صرفا به عملکرد داروخانه یا تولیدکننده نسبت داد؛ قیمت غائی محصول حاصل مجموعه ای از عوامل در زنجیره تأمین است.
سهم بیمه ها در پایین آوردن هزینه مادران چیست؟
یکی از طریق های کاهش فشار اقتصادی بر خانواده ها، کاهش سهم پرداخت از جیب مردم است. با این وجود، باید میان «دارو» و «مکمل» تفاوت قائل شد. هر مکمل موجود در بازار الزاماً شرایط یکسانی از نظر پوشش بیمه ای ندارد و نمی توان انتظار داشت تمام محصولات تجاری بازار زیر پوشش بیمه قرار گیرند.
به همین دلیل، حمایت هدفمند از اقلام ضروری می تواند یکی از مسیرهای قابل بررسی باشد؛ بخصوص برای مادرانی که توان اقتصادی پایین تری دارند. در چنین مدلی، بجای این که تمام فرآورده های موجود در بازار مشمول حمایت شوند، می توان اقلام ضروری و مورد نیاز گروههای هدف را در اولویت قرار داد.
تولید داخل؛ یک گزینه، نه یک سفارش خودسرانه
در بازار مکمل ایران، محصولات تولید داخل نیز سهم قابل توجهی دارند. استفاده از ظرفیت تولید داخلی می تواند در تعدادی موارد امکان دسترسی به محصولات با قیمت مناسب تر را فراهم کند؛ اما صرف داخلی یا خارجی بودن یک محصول نباید معیار اصلی انتخاب باشد.
آنچه اهمیت دارد، ترکیبات محصول، کیفیت، مجوزهای قانونی، دوز ماده مؤثر و تناسب آن با نیاز مادر است. ازاین رو اگر پزشک مکمل مشخصی را تجویز کرده است، تغییر آن باید بعد از بررسی جایگزین مناسب توسط پزشک یا داروساز صورت گیرد.
سلامت مادر نباید تابع قدرت خرید باشد
بارداری دوره ای است که در آن مراقبت پیشگیرانه اهمیت زیادی دارد. هدف از مراقبت های این نوبت فقط درمان بیماری نیست؛ بلکه شناسایی بموقع مشکلات و حفظ سلامت مادر و جنین نیز اهمیت دارد.
به همین دلیل، هر سیاستی که بتواند دسترسی مادران به مراقبت های ضروری را بدون توجه به سطح درآمد آنها تأیید کند، در حقیقت قسمتی از سیاست سلامت عمومی بحساب می آید. تقویت برنامه های مکمل یاری، تأمین منظم اقلام ضروری، توجه بیشتر به مناطق محروم، شفاف سازی درباره ی اقلام زیر پوشش و تقویت حمایت بیمه ای از نیازهای ضروری می تواند قسمتی از فشار اقتصادی خانواده ها را کم کند.
در کنار این موارد، اطلاع رسانی نیز اهمیت دارد. مادر حامله باید بداند کدام مکمل برای وی ضروریست، آیا در برنامه شبکه بهداشت قرار دارد، از کجا می تواند آنرا دریافت کند و در صورت نبود مکمل در مرکز مربوط، از چه مسیری باید مبحث را پیگیری کند.
مادر باردار؛ آخرین حلقه یک زنجیره اقتصادی
افزایش قیمت دارو و مکمل را نمی توان جدا از شرایط کلی اقتصاد سلامت بررسی کرد. رشد هزینه مواد اولیه و تولید از یک سو و محدودیت منابع بیمه ای و بودجه ای از طرفی، زنجیره ای به وجود می آورد که در نهایت قسمتی از فشار آن ممکنست به مصرف کننده برسد. اما در این بین، مادر حامله نباید به آخرین حلقه و صدمه پذیرترین بخش این زنجیره تبدیل گردد.
اگر سیاست دفاع از خانواده و فرزندآوری مقرر است در عمل موفق باشد، مراقبت از مادر باید از قبل از تولد نوزاد مورد توجه قرار گیرد؛ از دسترسی به خدمات پزشکی و آزمایشگاهی گرفته تا تأمین دارو و مکمل های ضروری.
گرانی زمانی به یک مسئله جدی سلامت تبدیل می شود که مادر به سبب هزینه، مراقبت ضروری خویش را کم کند یا کنار بگذارد. چاره نیز صرفا در ارزان کردن یک محصول خلاصه نمی شود؛ بلکه در مجموعه ای از سیاستهای حمایتی، تأمین پایدار، پوشش هدفمند بیمه ای، تقویت شبکه بهداشت و افزایش قدرت خرید خانواده ها قرار دارد.
مادر حامله نباید میان هزینه های زندگی و سلامت خود و فرزندش یکی را انتخاب کند؛ دسترسی به مراقبت های ضروری دوران بارداری، قبل از آنکه یک هزینه اضافی برای خانواده باشد، قسمتی از مسئولیت سیستم سلامت در برابر مادر و نسل آینده است.
این مطلب موزیک خوان را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب