مادران حامله زیر بار گرانی هشدار درباره ی تغذیه مادر و جنین
به گزارش موزیک خوان، متخصص زنان و زایمان با تکیه بر اهمیت مراقبت های قبل از حاملگی می گوید هزینه های زندگی و تغذیه، دسترسی مادران به مراقبت مطلوب را دشوارتر کرده است.
خبرگزاری مهر، گروه جامعه:
حاملگی و تولد یک کودک، تنها به ۹ ماه مراقبت پزشکی محدود نمی گردد. سلامت مادر و جنین از ماه ها قبل از آغاز حاملگی و از سبک زندگی، تغذیه، وزن، بیماری های زمینه ای و حتی شرایط اقتصادی خانواده تأثیر می پذیرد.
در سالهای اخیر، بالارفتن هزینه های مراقبت های پزشکی، آزمایش ها، سونوگرافی، تغذیه و مکمل های دوران بارداری، نگرانی هایی را درباره ی دسترسی همه زنان به مراقبت های مناسب بوجود آورده است. بااینکه خدماتی در مراکز دولتی و دانشگاهی با هزینه کمتر و برخی خدمات با حمایت دولت ارایه می شود، اما خیلی از مادران به سبب شرایط اقتصادی، شلوغی مراکز درمانی یا تمایل به انتخاب پزشک مشخص، مسیر دیگری را برای مراقبت از حاملگی انتخاب می کنند.
از سوی دیگر، کاهش توان خرید برخی خانواده ها می تواند بر کیفیت تغذیه مادران حامله اثر بگذارد؛ موضوعی که اهمیت تغذیه طبیعی و دسترسی به مواد غذایی متنوع و مغذی را بالاتر از گذشته برجسته می کند. در همین جهت، با دکتر شیرین نیرومنش، جراح و متخصص زنان، زایمان و نازایی و متخصص حاملگی های پرخطر و پریناتالوژی و استاد بازنشسته دانشگاه علوم پزشکی تهران گفتگو کردیم.
چرا برخی زنان حامله احساس می کنند از خدمات رایگان دوران حاملگی محروم هستند؟
نیرومنش: من حدود پنج سال است که بازنشسته شده ام و قبل از آن سال ها در بیمارستان های دانشگاهی فعالیت داشتم. تا جایی که به خاطر دارم، از حدود سال ۱۳۹۲ آئین نامه ای ابلاغ گردید که زایمان طبیعی در مراکز دولتی به شکل رایگان صورت گیرد و تا آن زمان که مشغول به کار بودم، این روند برقرار بود.
اما موضوع اینست که همه زنان تمایل ندارند از خدمات مراکز دولتی بهره گیرند. بعضی از این مراکز وابسته به تامین اجتماعی هستند و برخی هم مراکز دانشگاهی و آموزشی محسوب می شوند. در مراکز آموزشی، رزیدنت ها و پزشکان در مراحل مختلف آموزش، زیر نظر متخصصان بیماران را ویزیت می کنند. از طرفی، زایمان قابل پیشبینی نیست و امکان دارد دردهای زایمانی در هر ساعت از شبانه روز آغاز شود.
بنابراین امکان دارد پزشکی که مادر را در طول حاملگی ویزیت کرده، هنگام زایمان حضور نداشته باشد. در بخش خصوصی اما خیلی از مادران تمایل دارند مراقبت های دوران حاملگی و زایمانشان توسط پزشک مشخصی صورت گیرد که به او اعتماد دارند. رشته زنان همچون رشته هایی است که ارتباط عاطفی و اعتماد میان پزشک و بیمار می تواند سال ها ادامه پیدا کند. خیلی از زنان بعد از یک زایمان، برای حاملگی های بعدی هم به همان پزشک مراجعه می کنند و حتی اعضاء خانواده خودرا هم معرفی می کنند. در مراکز دولتی هم امکان دارد مادر در طول حاملگی ازطریق یک پزشک ویزیت شود، اما به سبب شیفتی بودن فعالیتها، الزاماً همان پزشک هنگام زایمان حضور ندارد.
بنابراین مادر باید به سیستم درمانی اعتماد کند. اغلب کسانیکه به مراکز دولتی مراجعه می کنند، افرادی هستند که از نظر مالی امکان استفاده از خدمات بخش خصوصی را ندارند و طبیعتاً امکان انتخاب پزشک برای زمان زایمان هم برایشان برایشان محدود تر است.
گرانی مکمل ها و کاهش توان خانواده ها برای تهیه آنها چه اثری بر سلامت مادر و جنین دارد؟
نیرومنش: در درجه اول، یک زن حامله باید تغذیه مناسب داشته باشد. همه زنان الزاماً به همه انواع مکمل ها نیاز ندارند و تغذیه طبیعی از مکمل مهم تر است. اگر یک زن حامله بتواند به میزان کافی و متنوع از مواد پروتئینی، لبنیات، سبزیجات، حبوبات و دیگر مواد غذایی مورد نیاز استفاده نماید، امکان دارد نیاز او به خیلی از مکمل ها کمتر شود.
با این حال، برخی مکمل ها اهمیت ویژه ای دارند. یکی از مهم ترین آنها اسید فولیک است که باید حتی قبل از حاملگی مصرف آن آغاز شود، چونکه مصرف آن می تواند خطر برخی ناهنجاری های جنین، همچون مشکلات در ارتباط با مغز و نخاع، را کم کند.
ماده مهم دیگر آهن است. بااینکه جذب آهن در دوران حاملگی افزوده می شود، اما به سبب نیاز جنین و تغییرات بدن مادر، خیلی از زنان از حدود نیمه نخست یا نیمه دوم حاملگی به بعد به دریافت آهن نیاز پیدا می کنند.
برخی زنان هم به سبب تهوع و استفراغ نمی توانند تغذیه مناسبی داشته باشند. بعضی لبنیات مصرف نمی کنند و برخی مواد غذایی مانند ماهی را به میزان کافی در رژیم غذایی خود ندارند. در چنین شرایطی امکان دارد پزشک بر مبنای نیاز مادر، مکمل هایی مانند کلسیم یا امگا ۳ را هم سفارش کند. متاسفانه با شرایط اقتصادی موجود، دسترسی بخش قابل توجهی از طبقات متوسط و پایین تر جامعه به مواد پروتئینی مانند گوشت، مرغ، ماهی و حتی تخم مرغ روزبه روز کمتر می شود.
در حالی که جنین درحال ساختن بدن و سلول های خود، همچون سلول های مغزی، است و تغذیه مادر در این روند اهمیت زیادی دارد. البته مکمل های مختلفی همچون مولتی ویتامین، آهن و کلسیم در داخل کشور تولید می شود و قیمت های متفاوتی دارند، اما بازهم تاکید اصلی ما بر اینست که مادر حامله تا حد امکان از غذای طبیعی، سالم، تازه و متنوع استفاده نماید. در مجموع، اسید فولیک و آهن از مهم ترین مکمل هایی هستند که باید بر مبنای شرایط و سفارش پزشک مورد توجه قرار گیرند.
آیا وضعیت تغذیه و سبک زندگی مردان قبل از حاملگی هم می تواند بر روند باروری و سلامت جنین اثرگذار باشد؟
نیرومنش: بطور قطع همینطور است. متاسفانه با سبک زندگی امروز، افزایش کم تحرکی و چاقی، مشکلات در ارتباط با باروری در مردان هم افزوده شده است. خیلی از مردان فعالیت بدنی کافی ندارند و با مشکلاتی مانند افزایش وزن، بالا بودن قند و چربی خون و اختلالات متابولیک مواجهند.
مصرف غذاهای چرب و سرخ کردنی و نداشتن تحرک کافی می تواند بر سلامت عمومی و کیفیت اسپرم تأثیر منفی داشته باشد. سیگار و قلیان هم می توانند بر کیفیت اسپرم و قدرت باروری مردان اثرگذار باشند.
بنابراین همان گونه که سلامت و تغذیه مادر اهمیت دارد، مردان هم باید قبل از مبادرت به فرزندآوری به وزن، تغذیه و فعالیت بدنی خود توجه نمایند. چاقی هم در واقع می تواند نوعی سوءتغذیه محسوب شود؛ چونکه امکان دارد فرد کالری زیادی دریافت کند اما مواد مغذی مورد نیاز بدن را به قدر لازم دریافت نکند. مصرف زیاد مواد نشاسته ای، چربی ها و فست فودها همراه با کم تحرکی، سبب اختلالات متابولیک می شود. این وضعیت در زنان هم می تواند احتمال مشکلات باروری و برخی عوارض دوران بارداری، همچون دیابت و فشار خون، را افزایش دهد.
چرا برخی زنان بعد از اطلاع از بارداری، دیر برای مراقبت های پزشکی مراجعه می کنند؟ آیا مسایل اقتصادی در این مورد نقش دارد؟
نیرومنش: به طور کلی، اغلب خانواده ها به پزشکان مراجعه می کنند، اما باید توجه داشت که مشاوره قبل از حاملگی حتی از شروع مراقبت ها بعد از حاملگی هم اهمیت زیادی دارد. حاملگی باید تا حد امکان برنامه ریزی شده باشد. اگر فرد امکان مراجعه به پزشک خصوصی را ندارد، مراکز دولتی و دانشگاهی در دسترس هستند.
ممکن است مراجعه به این مراکز به سبب شلوغی و زمان بر بودن دشوارتر باشد، اما خدمات آنها می تواند برای خانواده ها خیلی کمک کننده باشد. قبل از مبادرت به بارداری، باید وضعیت سلامت فرد بررسی شود. اگر مادر با مشکلاتی مانند فشار خون، قند بالا، بیماری تیروئید یا اضافه وزن مواجه می باشد، بهتر است این موارد قبل از حاملگی تا حد امکان کنترل و اصلاح گردد. در مجموع، با افزایش سن، احتمال برخی مشکلات افزوده می شود و شانس باروری هم کاسته می شود.
برخی زنان تصور می کنند چون امکان دارد تا سنین بالا بازهم قاعدگی داشته باشند، امکان حاملگی در همان سطح باقی می ماند، در حالیکه چنین تصوری درست نیست و شانس باروری با افزایش سن کاسته می شود. خانواده ها نباید فرصت مناسب فرزندآوری را از دست بدهند. برخی زوج ها سالهای طولانی بعد از ازدواج از حاملگی جلوگیری می کنند و بعد برای فرزندآوری اقدام می کنند، در حالیکه امکان دارد با افزایش سن، با مشکلات بیشتری مواجه شوند.
مراقبت بموقع، شانس تولد نوزاد سالم را افزایش می دهد؟
نیرومنش: بعضی از کسانیکه دیر برای مراقبت مراجعه می کنند، حاملگی ناخواسته دارند یا در حاملگی های دوم و سوم، نسبت به حاملگی اول توجه کمتری به مراقبت ها نشان می دهند. در حالیکه با افزایش سن مادر، احتیاج به مراقبت های پزشکی اهمیت بیشتری پیدا می کند. زنان باید از همان ابتدای بارداری، با عنایت به شرایط مالی و محل زندگی خود، به یک مرکز درمانی مناسب مراجعه نمایند.
در مراکز دولتی هم خیلی از آزمایش ها و سونوگرافی ها با هزینه کمتر صورت می گیرد و خانواده ها می توانند از پوشش بیمه خود بهره گیرند. مراقبت بموقع می تواند به ادامه بهتر حاملگی و نزدیک شدن آن به زمان مناسب زایمان کمک نماید و احتمال تولد نوزادی سالم تر با وزن مناسب را افزایش دهد.
آیا استفاده از داروها و روشهای پیش گیری از حاملگی می تواند در آینده سبب ناباروری شود؟
نیرومنش: برخی افراد تصور می کنند جلوگیری طبیعی همیشه از روشهای دیگر بهتر است، اما انتخاب روش پیشگیری باید آگاهانه و متناسب با شرایط زوجین صورت گیرد.
برای زوج های جوانی که قصد دارند مدتی بعد از ازدواج از حاملگی جلوگیری نمایند، روشهای مطمئن اهمیت زیادی دارد. مصرف صحیح قرص های ضدبارداری به خودی خود سبب ناباروری نمی گردد. خیلی از افراد تصور می کنند مصرف قرص های پیشگیری می تواند بعدها مانع حاملگی شود، در حالیکه این تصور به صورت کلی درست نیست.
البته هر فرد باید با عنایت به شرایط جسمی خود و با نظر پزشک، روش مناسب پیشگیری را انتخاب نماید. کاندوم هم یکی از روشهای مناسب پیشگیری است که علاوه بر پیشگیری از بارداری، می تواند از انتقال برخی عفونت ها جلوگیری نماید. روش هایی مانند آی یودی هم برای برخی افراد مناسب می باشد، اما انتخاب آن باید با عنایت به شرایط فرد و سابقه پزشکی او صورت گیرد.
در نهایت، مهم ترین مسئله اینست که زوج ها درباره ی زمان مناسب فرزندآوری و روش پیش گیری از بارداری، تصمیمی آگاهانه و برنامه ریزی شده داشته باشند و برای انتخاب روش مناسب از مشاوره پزشک یا متخصص استفاده نمایند.
منبع: musicreader.ir
این مطلب موزیک خوان را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب