جنگ تمام می شود با اضطراب خردسالان چه باید کرد؟
به گزارش موزیک خوان، کرج _ پایان جنگ لزوماً به معنای پایان نگرانی های کودکان نیست؛ کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان البرز با استفاده از گروههای جهادی و مشاوران، برنامه های حمایتی خویش را دنبال می کند.
خبرگزاری مهر، گروه استان ها، حمیدرضا عبدالمنافی: جنگ، حتی زمانی که کودکان مستقیماً در معرض حملات و صدمه های جسمی قرار نمی گیرند، می تواند امنیت روانی، احساس آرامش و تصویر آنان از دنیای پیرامونشان را تحت تأثیر قرار دهد. شنیدن اخبار نگران کننده، مشاهده اضطراب والدین، دور شدن از محیط های آموزشی و تفریحی و مواجهه با تصاویر و داستانهای تلخ، شرایطی به وجود می آورد که توجه به نیازهای عاطفی و روانی کودکان را به یکی از نیازمندیهای دوران بحران تبدیل می سازد.
در چنین شرایطی، پشتیبانی از کودکان تنها به تامین امنیت جانی محدود نمی شود و نهادهای فرهنگی و تربیتی هم در کنار خانواده ها، مدارس و دستگاههای مسئول، وظیفه دارند برای حفظ آرامش، تقویت امید و استمرار زندگی عادی کودکان تلاش کنند.
در این میان، فعالیتهای فرهنگی مانند قصه گویی، کتاب خوانی، بازیهای گروهی و برنامه های هنری می توانند مجالی برای بیان احساسات، برقراری ارتباط با دیگران و کاهش فشارهای ناشی از شرایط بحرانی فراهم نمایند. در عین حال، اجرای چنین برنامه هایی نیازمند شناخت دقیق نیازهای کودکان، استفاده از ظرفیت متخصصان و دسترسی عادلانه خانواده ها به خدمات حمایتی است؛ بخصوص در مناطقی که با محدودیت امکانات فرهنگی یا صدمه های ناشی از بحران روبه رو شده اند. پرسش اصلی این است که نهادهای متولی حوزه کودک تا چه اندازه برای پاسخ گویی به این نیازها آمادگی دارند و برنامه های اعلام شده چه طور به خدماتی مستمر و قابل ارزیابی تبدیل می شوند.
در همین زمینه، خبرگزاری مهر در گفتگو با زینب عاشری، مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان البرز، مبحث حمایت روانی و فرهنگی از کودکان در شرایط جنگی، تجربه فعالیت گروههای جهادی در مناطق صدمه دیده، نقش خانواده ها در عبور کودکان از بحران و ضرورت گسترش مراکز فرهنگی در شهرستان های استان را بررسی نموده است.
عاشری در این گفتگو از ظرفیت گروههای مردمی، مشاوران داوطلب و مراکز کانون برای همراهی با کودکان سخن می گوید؛ ظرفیت هایی که میزان اثربخشی آنها، گستره پوشش و نحوه ادامه فعالیتشان همچون موضوعات مهم برای پیگیری رسانه ای است.
*جنگ و بحران های ناشی از آنچه اثری بر وضعیت روانی کودکان دارد و چرا پشتیبانی از این گروه سنی باید در اولویت برنامه های فرهنگی قرار بگیرد؟
کودکان در هر جامعه ای از گروه هایی هستند که باید مورد توجه ویژه قرار بگیرند. شرایط جنگی می تواند برای آنها نگرانی ها و دغدغه هایی بوجود آورد که گاهی امکان بیان مستقیم آنرا ندارند. به همین دلیل، ضروری است محیطی فراهم نماییم تا کودکان بتوانند احساسات خویش را بیان کنند و در کنار خانواده و جامعه احساس امنیت بیشتری داشته باشند.
مسئولیت ما در کانون پرورش فکری این است که از ظرفیتهای فرهنگی، هنری و ادبی برای همراهی با کودکان استفاده نمائیم و اجازه ندهیم ارتباط آنها با فعالیتهای سازنده و امیدبخش قطع شود.
*کانون پرورش فکری استان البرز در دوره گذشته جنگ برای پشتیبانی از کودکان چه اقداماتی انجام داد؟
در آن دوره کوشش کردیم با بهره گیری از ظرفیت نیروهای خودمان و گروههای مردمی، خدمات فرهنگی را به کودکانی که در مناطق صدمه دیده حضور داشتند، عرضه نماییم. گروه هایی به شکل جهادی فعالیت می کردند و همکاران ما را در اجرای برنامه ها همراهی می کردند.
این افراد در محلاتی که صدمه دیده بودند حضور پیدا می کردند و برای کودکان برنامه های فرهنگی اجرا می کردند. تلاش ما این بود که کودکان در آن شرایط هم بتوانند از فعالیتهایی متناسب با سن و نیازهایشان بهره مند شوند.
*منظور از برنامه های فرهنگی در این مناطق چه فعالیتهایی بود؟ آیا فقط برنامه های سرگرم کننده اجرا می شد یا اهداف تربیتی و حمایتی دیگری هم دنبال می کردید؟
رویکرد ما این بود که کودکان را در شرایط دشوار تنها نگذاریم و از ظرفیت برنامه های فرهنگی برای ارتباط با آنها استفاده نمائیم. فعالیتهای فرهنگی می تواند زمینه ای برای گفتگو، مشارکت و بازگشت تدریجی کودکان به فعالیتهای روزمره باشد.
کانون هم به همین دلیل کوشش کرد از ظرفیت مراکز، مربیان و نیروهای داوطلب استفاده نماید. البته هر برنامه ای باید متناسب با شرایط کودکان و نیازهای حقیقی آنها طراحی شود.
*یکی از بخش های مهم صحبت های شما به استفاده از ظرفیت مشاوران جهادی مربوط می شود. این مشاوران چه طور وارد فرآیند پشتیبانی از کودکان و خانواده های صدمه دیده شدند؟
ما از ظرفیت والدین و اشخاصی که امکان همکاری داوطلبانه داشتند استفاده کردیم و گروه هایی از مشاوران جهادی را در کنار مجموعه خود قرار دادیم. این افراد به مادران و کودکانی که در مناطق صدمه دیده حضور داشتند، مشاوره عرضه می کردند.
باور ما این است که پشتیبانی از کودک بدون توجه به شرایط خانواده او کامل نمی گردد. وقتی خانواده با نگرانی و فشار روبه روست، کودک هم ممکنست تحت تأثیر همان شرایط قرار بگیرد؛ بنابراین، همراهی با والدین هم قسمتی از مسئولیت حمایتی ما به حساب می آید.
*آیا کانون برای ارزیابی وضعیت کودکان بعد از دریافت مشاوره یا شرکت در برنامه های فرهنگی، سازوکار مشخصی دارد؟
آنچه برای ما اهمیت دارد، استمرار ارتباط با کودکان و خانواده ها و استفاده از ظرفیت هایی است که در اختیار داریم. در دوره گذشته کوشش کردیم از نیروهای مردمی و همکاران مجموعه برای عرضه خدمات استفاده نمائیم.
طبیعتاً به جهت اینکه بتوانیم درباره ی نتایج این اقدامات ارزیابی دقیق تری داشته باشیم، باید اطلاعات در ارتباط با نوع خدمات، تعداد افراد بهره مند و نیازهای باقیمانده را بررسی نماییم.
حمایت از کودکان موضوعی نیست که با یک برنامه کوتاه مدت به پایان برسد و استمرار فعالیتها اهمیت زیادی دارد.
*اگر شرایط جنگی ادامه پیدا کند، کانون پرورش فکری استان البرز چه برنامه ای برای پشتیبانی از کودکان خواهد داشت؟
امیدواریم با پیروزی کشورمان، جنگ پایان پیدا کند؛ اما اگر شرایط ادامه داشته باشد، ما هم به رسالت خود ادامه می دهیم. تجربه فعالیت گروههای جهادی و استفاده از ظرفیتهای مردمی می تواند در این راه به ما کمک نماید.
همان طور که در دوره گذشته گروه هایی برای حضور در مناطق صدمه دیده سازمان دهی شدند، در صورت نیاز تلاش می نماییم این ظرفیت ها را باردیگر به کار بگیریم.
همکاران ما و نیروهای داوطلب می توانند با اجرای برنامه های فرهنگی و همراهی با کودکان و خانواده ها، در کاهش مشکلات ناشی از بحران نقش داشته باشند.
*آیا مراکز کانون در زمان بحران تعطیل می شوند یا امکان استفاده کودکان از خدمات آنها همچنان وجود دارد؟
در دوره گذشته، مراکز ما در روزها و ساعت هایی فعالیت داشتند تا کودکان بتوانند همچنان به کتاب دسترسی داشته باشند و کتاب به امانت بگیرند یا آنرا بازگردانند. در کنار این موضوع، طرح ها و برنامه های دیگری هم اجرا شد که ادامه آنها را ضروری می دانیم.
حفظ ارتباط کودکان با کتاب و محیط های فرهنگی اهمیت دارد و تلاش می نماییم متناسب با شرایط، خدمات خویش را استمرار ببخشیم.
*در چنین شرایطی، خانواده ها چه طور می توانند به کانون کمک کنند تا نیازهای فرهنگی و عاطفی کودکان بهتر شناسایی شود؟
نگاه کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان البرز خانواده محور است. ما اعتقاد داریم کودک در بستر خانواده زندگی می کند و نمی توان برنامه های در ارتباط با او را بدون توجه به والدین طراحی کرد. به همین دلیل، در برنامه های مختلف تلاش می نماییم خانواده ها هم دیده شوند و در فعالیتها مشارکت داشته باشند.
والدین می توانند با شناخت بهتر نیازهای فرزندانشان و برقراری ارتباط با مربیان، به شناسایی استعدادها و نیازهای کودکان کمک کنند. این همراهی در شرایط بحرانی هم اهمیت بیشتری پیدا می کند.
*در کنار بحران های مقطعی، یکی از مسایل مهم استان البرز دسترسی کودکان شهرستان ها به مراکز فرهنگی است. درحال حاضر کانون در کدام شهرستان ها فعال است و چه برنامه ای برای توسعه مراکز دارید؟
کانون در کرج و شهرستان ساوجبلاغ فعالیت دارد و مرکز ساوجبلاغ ما در هشتگرد قرار گرفته است. برای توسعه فعالیتها هم برنامه هایی داریم.
مرکز ماهدشت و مرکز محمدشهر در اولویت افتتاح قرار دارند و امیدواریم در یکی دو ماه آینده این مراکز افتتاح شوند. مرکز اشتهارد هم در برنامه های ما قرار دارد و برای چهارباغ هم باتوجه به گفت وگوهایی که با شهرداری و شورای شهر انجام شده، زمینی اختصاص یافته است تا زمینه ایجاد مرکز فراهم گردد.
*با توجه به فاصله برخی شهرستان ها و مناطق از مراکز فعلی، نبود دسترسی نزدیک به خدمات کانون چه محدودیت هایی برای کودکان ایجاد می کند؟
توسعه مراکز به ما کمک می نماید کودکان بیشتری بتوانند از برنامه های فرهنگی، ادبی، هنری و علمی بهره مند شوند. در مراکز کانون، کودکانی که استعدادهایی در این عرصه ها دارند، امکان رجوع و شرکت در برنامه ها را پیدا می کنند.
تلاش مربیان این است که استعدادهای کودکان شناسایی و هدایت شود و هر کودک متناسب با توانایی های خود فرصت رشد پیدا کند. امیدواریم با شروع به کار مراکز جدید، امکان عرضه خدمات به خانواده ها و کودکان در مناطق بیشتری از استان فراهم گردد.
*کانون چه طور استعدادهای ادبی و هنری کودکان را شناسایی می کند و چه حمایتی برای تبدیل این استعدادها به توانایی های پایدار درنظر گرفته است؟
مراکز کانون در سطح استان برای فعالیتهای فرهنگی، ادبی، هنری و علمی کودکان درنظر گرفته شده اند. کودکانی که به این حوزه ها علاقه دارند می توانند به مراکز مراجعه نمایند و مربیان با راهنمایی و هدایت آنها، زمینه پرورش استعدادهایشان را فراهم نمایند.
ما تلاش می نماییم حتی اگر نشانه کوچکی از استعداد در یک کودک مشاهده شود، فرصت رشد در اختیار او قرار بگیرد. خوشبختانه از استان البرز در جشنواره های مختلف، همچون جشنواره قصه گویی، برگزیدگانی داشته ایم و امیدواریم این روند ادامه پیدا کند.
*کانون در حوزه آموزش محیط زیست هم با سازمان حفاظت محیط زیست همکاری دارد. طرح «ماموریت ماکان» چه طور می تواند به فرهنگ سازی در بین کودکان کمک کند؟
ماموریت ماکان یک برنامه فرهنگی مشترک میان سازمان حفاظت محیط زیست و کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در سطح ملی است. در این برنامه، مبحث محافظت از محیط زیست از مسیر داستان نویسی و قصه گویی دنبال می شود. وقتی کودکان درباره ی محیط زیست داستان می نویسند یا قصه می گویند، فرصت پیدا می کنند بیشتر درباره ی این مساله فکر کنند و با مسایل آن آشنا گردند. هدف این است که محافظت از محیط زیست بتدریج در ذهن و رفتار کودکان جای بگیرد و در آینده هم بعنوان قسمتی از سبک زندگی آنها ادامه پیدا کند.
*در نهایت، اگر بخواهید مهم ترین اولویت کانون پرورش فکری استان البرز را در برابر کودکان در شرایط بحرانی بیان کنید، بر چه موضوعی تاکید دارید؟
کودکان سرمایه های آینده جامعه هستند و باید برای رشد و پرورش آنها برنامه ریزی نماییم. شرایط بحرانی نباید باعث شود نیازهای فرهنگی، عاطفی و تربیتی آنها نادیده گرفته شود. ما در کانون تلاش می نماییم با بهره گیری از ظرفیت مراکز، مربیان، خانواده ها و گروههای مردمی، ارتباط کودکان با فعالیتهای فرهنگی را حفظ نماییم و در حد توان به نیازهای آنها پاسخ بدهیم. معتقدیم توجه به کودک باید مستمر باشد و خانواده ها هم در این راه نقش مهمی دارند.
تداوم پشتیبانی از کودکان در شرایط جنگی، به برنامه هایی فراتر از اقدامات مقطعی نیاز دارد؛ برنامه هایی که هم دسترسی خانواده ها به خدمات فرهنگی و مشاوره ای را تأیید کند و هم با ارزیابی نتایج، امکان شناسایی نقصان ها را فراهم آورد.
اظهارات مدیرعامل کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان استان البرز از وجود ظرفیت هایی مانند گروههای جهادی، مشاوران داوطلب و مراکز کتاب محور حکایت دارد؛ در عین حال، اعلان آمار دقیق کودکان بهره مند، مشخص شدن گستره جغرافیایی خدمات، تبیین سازوکار همکاری با متخصصان سلامت روان و تعیین زمان بندی افتتاح مراکز جدید، گام هایی ضروری برای سنجش میزان تحقق این برنامه ها و پاسخ گویی به نیازهای کودکان و خانواده های استان است.
منبع: musicreader.ir
این مطلب موزیک خوان را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب